Leef in vrede met jezelf (deel 1)

In mijn vorige blogpost schreef ik over Scott en Helen Nearing, een Amerikaans koppel dat er in de jaren '30 van de vorige eeuw voor koos om eenvoudiger te leven. Zij hebben hun ervaringen in een boek neergeschreven en hebben de wereld daarmee enkele gouden tips achtergelaten over hoe eenvoudiger te leven met minder stress, en meer overvloed. Omdat ook ik hier al enkele jaren naar probeer te leven - en daarmee ook de bijhorende emotionele en spirituele overvloed ervaar - wil ik in de komende blogposts graag dieper ingaan op elk van deze suggesties en wat ze voor mij betekenen.

Ik vind ze allemaal even mooi, hun suggesties, maar degene die me het meest aanspreekt is: 'Leef in vrede met jezelf.' Voor ik hier mijn eigen ervaringen over deel, wil ik eerst graag een belangrijke kanttekening maken: het vinden van innerlijke vrede is geen quick fix. Er is geen enkele gids, geen enkel boek, en al zeker geen enkele blogpost die je kan vertellen hoe je in 1-2-3 in vrede met jezelf kan leven. Voor mij was het vinden van innerlijke vrede een jarenlang proces, en iets waar ik nog elke dag aan werk (en voor de rest van mijn dagen aan zal blijven werken). In deze blogpost bespreek ik de tools die voor mij werken, wat niet betekent dat ze dat voor iedereen doen. Herstel is een persoonlijk proces. We zijn allemaal unieke wezens, uniek geschapen, en er is geen one size fits all. Het is steeds opnieuw iets uitproberen en voelen of het leven brengt, of net leven uit ons wegneemt. Het zijn namelijk de levengevende activiteiten die we willen houden. De rest mogen we wegwerpen. Alright, nu dat uit de weg is, kunnen we beginnen.

'Leef in vrede met jezelf' is een begrip dat we op tientallen manieren zouden kunnen interpreteren. Dit is hoe ik het begrijp: weten wie ik ben en van mezelf houden, door o.a. goed voor mezelf te zorgen; en het ervaren van innerlijke rust en vrede diep binnenin mij. Het gaat over niet omver geblazen worden door de wereld door verbonden te blijven met mijn innerlijke kern. Over weten wie ik ben, los van wat anderen over mij denken. Standvastig, verbonden en authentiek, zijn enkele kernbegrippen die in mij opkomen.

Dit ga ik opdelen in twee delen, in twee blogposts. De eerste - deze! - gaat over zelfzorg en -liefde, en de tweede over het ervaren van innerlijke vrede. 

Vandaag hou ik van mezelf en ben ik comfortabel in mijn eigen gezelschap. Maar dat is niet altijd zo geweest. Tot vijf jaar geleden was ik niet echt in staat om alleen te zijn. Dan voelde ik me oncomfortabel (om een understatement te gebruiken!), en wist ik niet wat ik met mezelf moest aanvangen. Het was nog redelijk doenbaar als het maar voor een paar uurtjes was, in de wetenschap dat mijn toenmalige vriend later op de dag thuis zou komen, maar een hele dag alleen zijn? It scared the hell out of me. En dus zorgde ik voor een goedgevulde agenda waarbij ik overdag ging werken en 's avonds iets ging drinken met vrienden. Wanneer ik wel thuis was en wilde rusten, lag ik in de zetel en keek ik urenlang Netflix, of scrolde ik op mijn telefoon en vergeleek ik op sociale media mijn leven met dat van anderen. Gelukkiger werd ik er niet van, al dacht ik van wel. Want in de stille momenten voelde ik me leeg, en dus zocht ik steeds meer prikkels. Ik had die dopamineshots namelijk nodig. Maar altijd meer nodig hebben zorgt voor een nooit eindigende zoektocht en is echt als een vat zonder bodem. Ik wist ergens wel dat het zo niet door kon gaan, maar het was pas toen het leven me op de knieën dwong dat ik actie ben beginnen te ondernemen. Tijd dus om mijn hele leven grondig te herzien!

In herstel moest ik het dus anders gaan aanpakken. In mijn twaalfstappenprogramma*, maar ook in therapie, heb ik geleerd om mijn demonen onder ogen te zien. Daardoor leerde ik mezelf beter kennen, en groeide mijn vermogen tot zelfliefde - en later ook zelfzorg. Ik leerde dat ik niet bang moest zijn van mijn gevoelens, en leerde ik ze te herkennen en toe te laten. Daardoor moest ik mezelf niet meer verdoven, wat ook betekende dat ik niet meer moest wegvluchten in een drukke agenda. In therapie leerde ik ook, door naar de signalen van mijn lichaam te luisteren, te onderscheiden wat ik wanneer nodig heb. Dit is niet in 1-2-3 gebeurd, maar was een jarenlang proces, waarin ik nog steeds aan het groeien ben.

Vandaag breng ik - heel bewust - de meeste dagen op mijn eentje door, en daar geniet ik oprecht van. Pakweg om de twee of drie dagen spreek ik af met familie of met een vriendin. Voor mij werkt dit heel goed: ik kan opladen door alleen te zijn, om daarna ten volle te genieten van het samenzijn met anderen. Ik ben graag bij andere mensen, maar het vraagt zoveel energie van mij dat ik mijn innerlijke batterij zó voel slinken. Dat is niet erg als het voor een of meerdere dagen is (dus als mijn agenda enkele dagen na elkaar sociale activiteiten bevat), maar als het langer is dan dat, dan loopt het mis. Dan raak ik mentaal overbelast en gaat ook mijn lichaam op slot: spierpijn (invaliderend veel spierpijn, dat is waarom ik niet meer kan werken), extreme hoofdpijn, en zware vermoeidheid. Mentaal ben ik dan overprikkeld, neerslachtig, lethargisch en durf ik donkere gedachten te hebben. Met andere woorden: ernstig genoeg om heel goed voor mezelf te zorgen en mijn eigen unieke balans goed te bewaren.

Maar wat doe ik dan, tijdens die dagen dat ik alleen ben? Een hele dag slapen en op mijn gsm scrollen? Nee, zeker niet. Dat zou net hetgene zijn dat me weer de verkeerde richting op zou duwen, zoals ik ook schreef in een vorige blogpost.

In de eerste plaats probeer ik op die dagen te onderscheiden wat ik nodig heb en daarnaar te handelen.

Ben ik overprikkeld of moe en heb ik het nodig om tot rust te komen? Dan borduur of mediteer ik. Ik heb mezelf enkele jaren geleden leren borduren door een DIY starterskit en YouTube. Het bleek een perfecte hobby voor mij te zijn. Ik vind het heel rustgevend en ik ben vaak trots op het resultaat. Soms is het net helemaal anders, dan heb ik veel energie - positieve of negatieve - die een weg naar buiten zoekt. Dan haak ik, of ga ik stevig wandelen. Wanneer ik me goed in mijn vel voel en zin heb om voor mezelf te zorgen, dan kook ik. Dit kan eender wanneer op de dag, want ik vries bijna alles in (wat heel handig is op dagen dat ik me mentaal of fysiek niet zo goed voel). En wanneer ik de kracht en vreugde van God nodig heb, dan luister ik naar worship music (voorbeeldje nodig? Dit is momenteel mijn favoriete song!). Maar het beste wat ik kan doen, en het allermeeste nodig blijk te hebben, is doodgewone absolute stilte. Wat een zonnestraal en een plens water zijn voor een plant, is stilte voor mij. Het doet me weer opleven. Stilte tijdens meditatie, maar ook tijdens het borduren of lezen, kan soms echt wonderen doen.

Zelfzorg - wat als gevolg heeft dat ik mentaal niet overprikkeld en overbelast ben - is niet enkel het doen van goede dingen. Het gaat ook om het niét doen, om het 'nee' leren zeggen tegen mensen en activiteiten. Noodzakelijk, maar zeker niet eenvoudig. Het vergt veel zelfliefde, en wanneer ik voel dat anderen het er moeilijk mee hebben, dan wordt het er zeker niet makkelijker op. Als ik comfortabel wil leven, als ik in vrede wil leven met mezelf (en anderen, for that matter) dan is 'nee' een even valide antwoord als 'ja'. Maar, het vraagt moed. Veel moed. En toch is het het waard. 'Heb uw naaste lief zoals uzelf,' betekent dat ik eerst mezelf moet liefhebben - waarlijk liefhebben - en dan pas kan geven aan anderen. En vanuit die kracht, sereniteit en liefde kan ik véél geven. En dat doe ik ook, op mijn manier. Maar we kunnen niets geven wat we niet bezitten, en dus staat zelfzorg op de eerste plaats op mijn prioriteitenlijstje. Dat is niet zelfzuchtig. Dat is net heel genereus, omdat ik zo meer kan geven dan wanneer ik het op eigen kracht zou doen, vanuit een Liefde die allesoverstijgend is.

In de volgende blogpost wil ik dieper ingaan op het ervaren van innerlijke vrede. Want zonder deze vrede, zou al het bovenstaande lang niet zo vervullend zijn als het nu is.

Nathalie

(Lees verder onder de foto's)

* Voor wie interesse zou hebben in twaalfstappenprogramma's is er goed nieuws: ze zijn er voor iedereen die het gevoel heeft vast te zitten in zichzelf en denkt hulp nodig te hebben. Ze zijn trouwens zo goed als gratis, en vaak ook volledig online bij te wonen.
Een kleine greep uit het assortiment: 
- AA (Anonieme Alcoholisten), OA (Overeaters Anonymous, eetverslaving), DA (Debtors Anonymous, dwangmatig geld uitgeven/shoppen), SA (Sexaholics Anonymous, seks- en relatieverslaving), RA (Rageaholics Anonymous, voor wie worstelt met woede-uitbarstingen), en verder alle mogelijke addict programs die je je kan inbeelden.
- CPA (Chronic Pain Anonymous), OCA (Obsessive Compulsive Anonymous, voor wie lijdt aan obsessief-compulsief gedrag), enz.
- en uiteraard de Anon-programma's en verwanten: Al-Anon (voor wie lijdt onder de alcoholverslaving van een naaste), S-Anon (idem voor seksverslaving), ACA (Adult Children of Alcoholics and Dysfunctional Families, voor wie is opgegroeid in een disfunctioneel gezin), CoDA (Codependents Anonymous, voor wie zich teveel versmolten voelt met een partner/ouder/kind/... en daarvan los wil komen)
- enz