A few weeks ago, right before the new school year started, I picked up my six-year-old niece and seven-year-old nephew from summer camp. Once we got home, the classic scenario played out: my nephew flew straight to Netflix, while my niece dove into my big arts-and-crafts drawer. She emerged with drawing paper, markers, scissors, crepe paper, and little feathers. I have no idea where she always gets her inspiration, but as usual, she didn’t have to think twice about what to make and enthusiastically started working on her drawing...She started by drawing a princess, and then added a knight. As she sketched, she narrated what she was doing out loud. When she got to the knight, she said, 'He needs armor, too, to protect himself.' Man, did that hit home! 'To protect himself'...You can think of me as a naive fool, but I think up until now, I’ve mostly lived with the idea that if I don’t do anything wrong, I don’t need any protection against others. By that, I don’t mean that I’m perfect or never make mistakes, because I do, but rather that I am a good person who always tries to follow the will of her Higher Power. And I thought that if I acted with good intentions, only good things would come my way. Or, as the saying goes: 'Do good, and good will come to you.'Unfortunately, that turns out not to be the case—quite the opposite, actually. It is precisely the good people who get taken advantage of, who are often treated like doormats, and who people assume (often correctly, admittedly!) won't stand up for themselves anyway. But my niece knew: the knight, he needs protection from outside influences. And because she said it and drew it, I realized that I, too, need to protect myself from others and their influence on me.But how do I protect myself? Well, that’s a question I’m actually still figuring out. Part of the answer is already in my pocket, found in the things I’ve been doing for years: constantly trying to ground myself in God’s presence, and 'locking in' my own individual, good life. I do this by taking good care of myself, eating healthy, making my apartment cozy (because that truly makes a difference!), exercising, being as creative as possible, praying and meditating, but also by working on my recovery in therapy and looking at—and tackling—dysfunctional behavioral patterns. These are all things that make me stronger, allowing my roots to grow deeper so I can better weather the storms of life.How to effectively keep those outside influences out (just like a suit of armor)—that’s something I haven't completely figured out yet. Part of the answer lies in what I consciously choose to let in, in what I 'consume' from the world, because I notice that it makes a massive difference. A simple example: I feel completely different after listening to heavy metal for an hour versus listening to dreamy, ambient music; or reading two chapters of a thriller versus a lighthearted romance novel; or watching thirty minutes of the negative evening news versus watching TikTak (TikTak is a Flemish TV show for babies and toddlers that was very popular in the '90s, back when I was still a toddler myself). What we let in truly does something to us. I consciously choose to block out everything that has a negative impact on me and is within my control. It gets to stay outside; my armor deflects it. No news, no newspapers, no radio, no songs with vulgar, dirty, or violent lyrics, no video games. Instead, I choose healing guided meditations, videos about creative hobbies like drawing or embroidery, nourishing pins on Pinterest, phone calls with good friends, walks in nature, and so on.

Enkele weken geleden, nog voor het nieuwe schooljaar begonnen was, haalde ik mijn zes- en zevenjarige nichtje en neefje nog eens op van zomerkamp. Eens thuisgekomen speelde zich het klassieke scenario af: mijn neefje vloog op Netflix, en mijn nichtje op mijn grote knutselschuif. Ze kwam op de proppen met tekenpapier, stiften, schaar, crêpepapier en pluimpjes. Waar ze de inspiratie altijd vandaan haalt weet ik niet, maar zoals altijd moest ze geen twee seconden nadenken over wat ze zou maken en begon ze vol enthousiasme aan haar tekening...Ze begon met het tekenen van een prinses, waarna ook nog een ridder werd toegevoegd. Terwijl ze tekende verwoordde ze luidop wat ze aan het doen was, waarbij ze bij de ridder zei: 'Hij heeft ook een harnas nodig, om zichzelf te beschermen'. Kwam die binnen, zeg! 'Om zichzelf te beschermen'...Je mag mij een naïeve doos vinden, maar ik denk dat ik tot hiertoe vooral heb geleefd met het idee dat als ik niets verkeerds doe, ik ook geen bescherming tegenover anderen nodig heb. Daarmee bedoel ik niet dat ik perfect ben, of nooit fouten maak, want dat is niet zo, maar wel dat ik een rechtschapen mens ben die altijd de wil van haar Hogere Macht probeert te doen. En ik dacht dat, als ik vanuit goede intenties handel, er ook alleen maar goede dingen op mij af zouden komen. Of zoals het spreekwoord zegt: 'Wie goed doet, goed ontmoet'. Helaas blijkt dat niet zo te zijn, integendeel. Het zijn net de goede mensen waarvan misbruik wordt gemaakt, die vaak worden behandeld als voetveeg en waarvan wordt gedacht (weliswaar vaak terecht!) dat ze toch niet voor zichzelf zullen opkomen. Maar mijn nichtje wist: de ridder, die heeft bescherming nodig voor invloeden van buitenaf. En doordat zij het zei en tekende, besefte ook ik dat ik mezelf moet beschermen voor anderen en hun invloed op mij.Maar hóe bescherm ik mezelf dan? Tja, dat is eigenlijk een vraag waarop ik nog steeds een antwoord aan het formuleren ben. Een deel van het antwoord heb ik al in mijn zak zitten, dat ligt in handelingen die ik al jarenlang doe: mezelf constant proberen te gronden in Gods aanwezigheid, en mijn eigen, individuele, goede leven 'vastzetten'. Dat doe ik door goed voor mezelf te zorgen, gezond te eten, mijn appartement gezellig in te richten (want dat maakt echt een verschil!), te bewegen, zo creatief mogelijk te zijn, te bidden én mediteren, maar ook door in therapie aan mijn herstel te werken en naar disfunctionele gedragspatronen te kijken en die aan te pakken. Dat zijn allemaal zaken waardoor ik sterker word, waardoor mijn wortels dieper kunnen groeien en ik de stormen des levens beter aankan.Hoe die invloeden van buitenaf effectief buiten kunnen blíjven (net zoals bij een harnas), daar ben ik zelf nog niet helemaal uit. Een deel van het antwoord ligt in wat ik bewust binnenlaat, in wat ik 'consumeer' van de wereld, want ik merk dat dat een groot verschil maakt. Een eenvoudig voorbeeld: ik voel me hélemaal anders als ik een uur naar heavy metal muziek luister of dat ik naar zweverige ploemploemmuziek luister, als ik twee hoofdstukken in een thriller lees tegenover in een luchtig vrouwenromannetje, of als ik een halfuur naar het negatieve journaal kijk tegenover als ik naar TikTak kijk (moet je trouwens eens doen, je wordt meteen terug 30 jaar de tijd in gekatapulteerd, super gezellig!). Wat we binnenlaten doet écht iets met ons. Zelf kies ik er bewust voor om alles wat een negatieve impact op me heeft én binnen mijn controle ligt, te weren. Het mag buiten mij blijven, mijn harnas ketst het af. Geen nieuws, geen kranten, geen radio, geen liedjes met vulgaire, schunnige of gewelddadige teksten, geen videogames. Wel helende geleide meditaties, filmpjes over creatieve hobby's zoals tekenen of borduren, voedende pins op Pinterest, bellen met goede vriendinnen, wandelingen in de natuur, enz.Maar wat met invloeden waarover ik geen controle heb? De wereld is niet altijd een even mooie plaats en er is veel kwaad in mensenharten te vinden. Mensen worden snel kwaad, zijn vaak opvliegend, en durven anderen echt wel te manipuleren om te krijgen wat ze willen... Wat doe ik als die invloeden binnenkomen? Allereerst voel ik mijn emoties. Ik ontken ze niet meer, en dat is ooit echt wel anders geweest. Vandaag mág het pijn doen en mág het angst oproepen, dat is inherent aan het leven. Ik hoef het niet te ontkennen. Maar ga ik bij die emoties dan mijn tent opzetten, of wat doe ik daarmee? Voor mij ligt het antwoord in 'het verstoten' en het afgeven in gebed. Door er bewust voor te kiezen dat ik niet wil meegaan in de gedachten of gevoelens, dat ik het probleem of het conflict niet te pletter wil analyseren om er toch grip op te proberen krijgen. Dat is niet altijd even eenvoudig om te doen, want een mensenbrein wil net analyseren om toekomstig gevaar te vermijden. En precies dat is waarvoor ik de hulp nodig heb van een Macht groter dan mijzelf, die ik zelf God noem. Het gebed 'Neem mijn woede/angst/wrok van mij weg, ik wil het niet meer, ik geef het aan U' werkt altijd wonderwel bij mij. Soms moet ik het twintig keer per dag bidden, maar ik voel het effect wel degelijk. De negatieve, grote gevoelens verdwijnen, en er komt rust en sereniteit in de plaats.Wat me ook opviel aan mijn nichtjes tekening - en vooral aan de gratis voorziene opmerkingen erbij - was dat de ridder zijn harnas niet dient om de prinses te beschermen, maar enkel zichzelf. Geen onbelangrijk detail. Hoe vaak probeer ik voor een ander te zorgen zonder naar mijn eigen noden te kijken? Hoe vaak denk ik niet dat anderen de pijn niet zullen aankunnen en ik daarom goed, zacht en lief voor iedereen moet zijn zodat zij zich toch maar zeker niet door mij gekwetst zullen voelen? Vaak, dat garandeer ik je. Maar is het wel mijn taak om anderen te beschermen? Is dat eigenlijk niet hun eigen taak? Kan ik hen niet beter hun eigen harnas laten opnemen? Tuurlijk wel, maar eenvoudig is anders. Codependentie is ook mij niet vreemd, en is zeker iets waarin nog waanzinnig veel groei mogelijk is in mijn leven. Progress, not perfection, zeker?

“Hahahahaha, don’t make me laugh! You did your best? What does that even mean?” he said.“That I really did everything I could to keep working,” I answered meekly.“And that’s your definition of doing your best? Come on, give me a break!”Last Tuesday, I visited a "socially conscious organization active in the field of contemporary art" for the very first time. It’s a place that is open three afternoons a week, where you can just walk in and out whenever you please, and where you can let your wildest creative impulses run free. There’s a ton of material available, from oil paints to oil pastels, and from crochet hooks to scraps of fabric. You can let your artistic self unfold in complete openness and freedom. Sounds great, right? Well, the artistic part was great. I loved having so many materials at my disposal. It felt like a playground for the "big kids," even though my own creativity is still stuck in the toddler ball pit stage. I didn’t even know how to use most of the supplies, so I just enjoyed being there, watching a whole new world open up in front of me.Unfortunately, I had a completely different feeling about the people there. It’s a social organization, meaning most of the visitors have mental health vulnerabilities or have fallen through the cracks of society’s safety net. It was a motley crew of people, each one more eccentric than the last. Opinions and judgments about society as a whole were flying in every direction. Because it was my first time, most of them really made an effort to strike up a conversation with me, which I truly appreciated. The guy who seemed to run the place asked about my story—how long I’d been out of work, and so on. I briefly explained that I used to be a teacher, but that I just couldn't manage to work anymore. I told him that the doctors who signed me off on disability told me I had done my best, and that they hoped I would ever find some quality of life. Usually, when I share that story, people respond with empathy and have plenty of (rightfully deserved!) kind words for those understanding doctors. But this man reacted completely differently: he straight-up started laughing at me. I was absolutely flabbergasted!“Excuse me?” I continued, “What’s so wrong with doing your best? What would you have done?”“Nothing wrong with doing your best,” he replied, “but you put your best into the wrong things. You did your best to keep working, to keep spinning in the wheel of a society that’s moving way too fast. Am I right? Why not do your best at being happy? At connecting with yourself, at letting your creative soul unfold? At living life the way you need it?”Well, he had me there. I couldn't deny that he had a point, even if it was delivered rather bluntly (especially considering we’d known each other for less than fifteen minutes). I really had always done my best. Always. In elementary school, I did my best to get good grades just so I could get a sticker or a stamp on my tests and assignments. By the end of elementary school, it became clear that good grades meant you were expected to go down the highest academic track in high school. But when they explained the different tracks to us—ranging from strictly academic to vocational—the academic route looked brutally boring to me, and I wanted no part of it. The vocational track, on the other hand—specifically the Health and Nutrition program—sounded amazing to me. The idea of learning how to cook, sew, and crochet, and later using those skills during internships at daycares or nursing homes, seemed so incredibly cool. I was a huge fan. Unfortunately, the school wouldn't allow me to go that route: my grades were simply too high. If only I hadn't tried so hard... So, I compromised and chose the technical track, which at least kept four hours of cooking on my weekly schedule. The other subjects were tough on me, though—especially chemistry, physics, lab work, and biology. I absolutely hated those classes, but like a true, dutiful "do-gooder," I gave it my absolute all. Every single afternoon, I went to tutoring at school just to grasp the material. Fortunately, I did my best (once again!) to do exactly what was expected of me, which allowed me to graduate and go to college (which, to be fair, I am very glad I did now!). Initially, I wanted to become a kindergarten teacher, but I didn't believe I was creative enough. Quite funny, considering that six years earlier I fully believed I could sew and crochet. Anyway, because being a kindergarten teacher required too many creative skills I thought I lacked, I decided to become an elementary school teacher instead. A little bit of creativity, writing papers, and a lot of studying. And that was something I actually could do: assignments, exams, cramming, cramming, and more cramming.But I was tired during my school years. Tired and sick all the time. At the end of every exam period, I would come down with strep throat. Fortunately, our mom always made us go to bed early, because I honestly don't know how I would have survived otherwise... I worked, I slaved, I fought, and I never, ever stopped doing my best. Tired or not, sick or not: keep pushing, keep grinding, keep doing your best. Always doing my best. Terrified of not feeling good enough, and terrified that others would think the same.I was a model student, and later, a model teacher. But I wasn't connected to myself, and I lost my way. I was exactly like the rodents in the short film Happiness. Working hard, trying to find relaxation, escaping, and then crashing hard—so, so hard. In the end, it was my downfall, all that "doing my best." I was completely, utterly, totally spent. Beyond burnt out.

'Hahahahaha, laat me niet lachen! Je hebt je bést gedaan? Wat wil dat zelfs zeggen?', zei hij. 'Dat ik wel echt mijn best heb gedaan om te kunnen blijven werken,' antwoordde ik braaf. 'En dat is jouw definitie van je best doen? Komaan, zeg!'Afgelopen dinsdag ging ik voor het eerst naar een 'sociaal gevoelige organisatie die werkzaam is op het gebied van hedendaagse kunst', zoals hun website het omschrijft. Het is een plek die drie namiddagen per week open is, waar je gewoon kan binnen- en buitenlopen wanneer je wil, en waar je je meest creatieve uitspattingen tot uiting kan brengen. Er is veel materiaal voorhanden, van olieverf tot vetkrijt en van haaknaalden tot lappen stof. Je kan er je artistieke zelf tot ontplooiing laten komen en dat in alle open- en vrijheid. Klinkt goed, niet? Wel, het artistieke luik wás goed. Ik genoot ervan om zoveel materiaal voor handen te hebben. Het voelde als een speeltuin voor 'de grote kindjes' terwijl ikzelf creatief nog in het stadium van het ballenbadje voor de peuters zit. Ik wist van het meeste materiaal niet eens hoé ik het moest gebruiken, dus ik vond het wel leuk om er te zijn en een nieuwe wereld voor me te zien opengaan.Helaas had ik een compleet ander gevoel bij de daar aanwezige mensen. Het is een sociale organisatie, dus de meeste mensen daar hebben een psychische kwetsbaarheid of vallen uit de mazen van het maatschappelijke net. Het was er een allegaartje aan mensen, de ene nog excentrieker dan de andere. De meningen en oordelen over de maatschappij in het geheel vlogen er alle kanten op. Omdat het mijn eerste keer was deden de meesten wel echt de moeite om een gesprek met mij aan te knopen, wat ik wel echt kon waarderen. Degene die het boeltje daar lijkt te runnen vroeg me naar mijn verhaal, sinds wanneer ik niet meer kan werken, enz. Ik vertelde kort dat ik vroeger in het onderwijs stond maar dat het me niet meer lukte om te werken. Dat de artsen die me arbeidsongeschikt verklaarden me vertelden dat ik mijn best had gedaan en dat ze hoopten dat ik nog kwaliteit van leven zou vinden. Meestal als ik dat verhaal met mensen deel, krijg ik begrip, en veel (terecht!) mooie woorden voor die begripvolle artsen. Maar deze man reageerde compleet anders: hij begon me gewoon uit te lachen. Ik was écht verbouwereerd!'Excuseer?', vervolgde ik, 'wat is daar nu weer mis mee, met je best doen? Wat zou jij gedaan hebben?'. 'Niks mis met je best doen,' antwoordde hij, 'maar je deed je best in het verkeerde. Je deed je best om te blijven werken, om te kunnen blijven meedraaien in de veel te snelle maatschappij zoals ze nu is. Of niet? Waarom niet je best doen in gelukkig zijn? In verbonden zijn met jezelf, in je creatieve ziel tot ontplooiing brengen? In leven zoals jíj het nodig hebt?' Tja, daar had hij me. Ik kon niet ontkennen dat hij ergens een punt had, ook al was het nogal lomp overgebracht (wetende dat we elkaar nog geen kwartier 'kenden', natuurlijk). Ik heb inderdaad altijd mijn best gedaan. Altijd. In de lagere school deed ik mijn best om goede punten te halen zodat ik een stickertje of stempel op mijn toetsen en taken zou krijgen. Aan het einde van de lagere school werd duidelijk dat goede punten betekende dat je naar ASO (Algemeen Secundair Onderwijs, in Vlaanderen het meest 'academische' van de vier stromingen in het secundair onderwijs) kon, maar toen ons dan werd uitgelegd wat de verschillen waren tussen ASO, TSO (Technisch Secundair Onderwijs) en BSO (Beroeps Secundair Onderwijs), vond ik dat ASO er maar gruwelijk saai uitzag en wilde ik dat helemaal niet. BSO daarentegen - en vooral de studierichting Voeding-Verzorging - sprak mij wel súper hard aan. Het idee om te leren koken, naaien, haken en achteraf die vaardigheden in te zetten tijdens stages in kinderdagverblijven of rust- en verzorgingstehuizen leek mij echt héél tof. Ik was grote fan, maar helaas liet de school mij niet toe om BSO te gaan doen: mijn punten waren te hoog. Had ik maar niet zo hard mijn best gedaan... Ik koos dus voor de middenweg, voor TSO, waar toch nog elke week vier uur koken in het programma zat. De andere vakken vielen me daar wel zwaar, vooral chemie, fysica, labo en biologie. Ik vond die vakken echt vreselijk, maar zoals het een goede bestdoener betaamt heb ik ook daar echt mijn best gedaan. Elke middag zat ik in de bijles op school om die leerstof toch te kunnen begrijpen. Gelukkig deed ik (weeral!) mijn best om te doen wat verwacht werd, waardoor ik kon afstuderen en een hogeschoolopleiding kon volgen (waarmee ik nu wel heel blij ben dat ik ze gedaan heb, eerlijk is eerlijk!). Aanvankelijk wilde ik kleuterjuf worden, maar ik geloofde niet dat ik daar creatief genoeg voor was. Best komiek, gezien ik zes jaar eerder nog wel geloofde dat ik zou kunnen naaien en haken. Alleszins, omdat kleuterjuf teveel creatieve vaardigheden vergde waarvan ik dacht dat ik ze niet had, besloot ik lagere schoolleerkracht te worden. Een beetje creativiteit, papers schrijven, en veel studeren. En dat kon ik ook: taken, examens, blokken, blokken, en nog eens blokken. Maar ik was moe, tijdens mijn schoolloopbaan. Moe en heel vaak ziek. Op het einde van elke examenreeks had ik een keelontsteking. Gelukkig moesten wij van onze mama altijd vroeg gaan slapen, want ik weet niet hoe ik het anders gered zou hebben... Ik heb gewerkt, geploeterd, gebokst, en nooit aflatend mijn best gedaan. Moe of niet moe, ziek of niet ziek: blijven knallen, blijven gaan, blijven mijn best doen. Altijd maar mijn best doen. Bang om mezelf niet goed genoeg te vinden, en bang dat anderen dat ook zou vinden.Ik was een voorbeeldstudent, en achteraf ook een voorbeeldonderwijzer. Maar ik was niet verbonden met mezelf en raakte de weg kwijt. Ik was precies zoals de knaagdieren in de kortfilm 'Happiness'. Hard werken, ontspanning proberen te zoeken, vluchten en kei, kei hard crashen. Het heeft me uiteindelijk de das omgedaan, al dat 'mijn best doen'. Ik was opper dan op dan op (opper is eigenlijk geen woord, maar nu wel, nah!). 

The funny thing about blogging is that sometimes you write things you actually need to hear yourself. In my last blog post, for instance, I apparently needed to hear how much good it does me to have more plants in my life. Not just in my house, but also by coloring pictures of them, embroidering them, looking up Pins about them, or simply being around them. It gave me the idea to visit a garden center again. I have three within biking distance, and this time I chose the one that was both the closest and the longest time ago since my last visit. While at first glance you might think a garden center is a bit like a shopping mall or a supermarket—an almost megalomaniacal commercial place—I actually found the trip to be spiritual and deeply comforting. All that green really does something to a person!I didn't go there with the intention of buying anything, but if something caught my eye, I might consider it. Well, I was absolutely floored by the prices! They sell their plants for so much money, it’s just crazy! Then it hit me: if someone had read my previous blog post and felt inspired to get a few plants of their own, they might think plants are only for rich(er) people. Well, let me just be honest: I am anything but rich. An-y-thing but. I can't work and receive disability benefits, so I have to be very creative with every single cent. And yet, that doesn't stand in the way of having lots of plants. Having little money is one of the "lemons" life gives me, but I manage perfectly fine to make something good out of it and have a ton of plants. That topic seemed perfect for Making Lemonade, so here are some tips to have lots of plants on a small budget!1. Buy the tiny plants and skip the big ones (your little one will grow big in no time anyway!)This morning at the garden center, I saw a rack full of ivy plants in all kinds of varieties. The smallest pots cost 1.80 euros, the slightly larger ones 3.50 euros, and prices just kept going up from there. Personally, I always buy the very smallest pots. They are the cheapest, and after giving them a little love, light, and water, you’ll have a larger plant in no time! That’s also exactly why they make bigger plants so expensive: they require more hours of labor. But if you’re willing to put in that labor yourself (and let's be honest, that work is really not that hard at all!), you're just as well off with a small pot. I thought it would be nice to have some plants on my balcony, too, and since they’ll have to survive the freezing cold later on, ivy is a really suitable choice! When I pulled that cheapest 1.80-euro pot from the rack, I noticed the roots were already growing out of the bottom of the nursery pot. Perfect, because that’s an invitation to repot it into a larger pot at home right away, which immediately stimulates the plant to grow more. More space, more growth (isn't that how it works for people, too?). The plant that looked so tiny in that huge garden center turned out to be not so mini at all once I got it home. Just a matter of perspective, I guess?By the way, I did the exact same thing with my monstera a few years ago. I bought it when it was very small, for less than 10 euros. Today, about three years of sunlight, love, and water later, it has become a truly massive plant that would easily cost 60 euros in the store! I’d say I saved myself a nice chunk of money there! Yes!

Het gekke aan bloggen is dat je soms dingen schrijft die je zelf moet horen. Zo had ik het bij de vorige blogpost blijkbaar zelf nodig om te horen dat het me deugd doet om meer planten in mijn leven te hebben. Niet enkel in huis, maar ook door er prentjes van in te kleuren, ze te borduren, er pins over op te zoeken, of gewoonweg door in hun omgeving te verblijven. Het gaf me het idee om nog eens een plantencentrum te bezoeken. Ik heb er drie op fietsafstand en koos er deze keer degene uit die zowel het langst geleden als het dichtstbij was. Terwijl je op het eerste zicht zou denken dat een plantencentrum een beetje als een winkelcentrum of supermarkt is - een bijna megalomane commerciële activiteit - ervaarde ik het tripje naar het plantencentrum toch als spiritueel en deugddoend. Al dat groen doet echt iets met een mens!Ik was niet naar daar gegaan met het doel om iets te kopen, maar moest iets me aanspreken, dan kon dat eventueel wel. Wel, ik viel daar echt achterover van de prijzen! Zó duur dat die hun planten verkopen, abnormaal gewoon! Toen bedacht ik me, dat als iemand de vorige blogpost zou hebben gelezen en daardoor zelf geïnspireerd zou zijn geraakt om zelf een paar plantjes aan te schaffen, dat ze zouden kunnen denken dat planten alleen voor rijke(re) mensen zouden zijn. Wel, laat me maar gewoon eerlijk zijn: ik ben zelf allesbehalve rijk. Al-les-be-hal-ve. Ik kan niet werken en ontvang een uitkering, en ik moet dus heel creatief zijn met elke cent die ik heb. En tóch staat dat niet in de weg van het hebben van vele planten. Weinig geld hebben is één van de 'lemons' die het leven mij geeft, en toch lukt het me perfect om er iets goeds van te maken en veel planten te hebben. Dat onderwerp leek me perfect voor Making Lemonade, en dus volgen hier enkele tips om met een klein budget veel planten te hebben! 1. Koop de kleine plantjes en laat de grote links liggen (je kleintje zal straks namelijk ook groot zijn!)Vanmorgen in het plantencentrum zag ik een rek vol klimopplantjes, en dat in een heleboel variaties. De kleinste potjes kostten 1,80 euro, de iets grotere 3,50 euro, en zo liep het steeds op. Zelf koop ik altijd de allerkleinste potjes. Ze zijn het goedkoopst, en na het geven van een beetje liefde, licht en water heb je in een mum van tijd zelf een grote(re) plant! Dat is ook meteen de reden waarom ze grotere planten zo duur maken, er kruipen namelijk meer arbeidsuren in. Maar als je zelf bereid bent om die arbeid erin te steken (en laat ons wel wezen, dat werk valt allemaal echt reuze mee!), dan ben je evengoed af met een klein potje. Zelf leek het me wel leuk om ook op mijn balkon plantjes te hebben staan, en omdat die straks de vrieskou zullen moeten overleven is een klimop daar wel echt een geschikt plantje voor! Toen ik dat goedkoopste potje van 1,80 euro uit het rek haalde, merkte ik dat de worteltjes onderaan al uit de kweekpot kwamen. Perfect dus, want dat is een uitnodiging om het thuis meteen te verpotten naar een groter potje, wat de plant meteen stimuleert om extra te gaan groeien. Meer ruimte, meer groei (is het bij mensen ook niet zo?). Het plantje dat in dat grote plantencentrum zo petieterig klein leek, bleek thuis helemaal niet zo'n minietje te zijn. Kwestie van perspectief, zeker?Ik heb trouwens precies hetzelfde gedaan met mijn monstera enkele jaren geleden. Die kocht ik heel klein, voor minder dan 10 euro. Vandaag, zo'n drie jaar aan zonlicht, liefde en water later, is dat echt een megaplant geworden die in de winkel makkelijk 60 euro kost! Dat geld heb ik toch maar mooi uitgespaard, denk ik dan!

I used to have a friend who was absolutely crazy about plants. Her entire apartment was packed with them, she really knew her stuff, and she talked about them all the time. Honestly, whenever I thought of her, I immediately thought of plants. She had these beautiful terracotta pots filled with greenery of all shapes and sizes. I never really experienced her presence as peaceful or calm, but the moment I stepped into her home, that completely changed. Those plants gave her place this incredibly serene vibe, and I instantly felt its effect on me.Yet back then, I was anything but a green thumb. I’d try keeping a plant every now and then, but the damn things just always died. I never knew why, because I felt like I was truly doing my best. It just didn't work out, no matter how much or how little water I gave them. From succulents to pilea plants, they all bit the dust. So, I just decided that plants really weren’t my thing. To mimic that touch of green at home, I bought a lot of fake plants instead. It was better than nothing, but it still wasn’t the same as the real deal. But hey, in my mind, a vibrant-looking fake plant was better than a withered real one. Looking back, that wasn't even too far from the truth about my own life: I pretended everything was fine, acting like a shiny fake plant, rather than admitting that in reality, I was a shriveled, near-dead little sprout. Keeping up appearances above all else, right?

Vroeger had ik een vriendin die helemaal gek was op planten. Haar hele appartement stond vol, ze kende er ook echt heel veel van, en ze praatte er vaak over. Als ik aan haar dacht, dacht ik eigenlijk meteen aan planten. Ze had van die prachtige terracottapotten met daarin planten in alle soorten en maten. Ik ervaarde haar aanwezigheid zelf nooit echt als vredig of rustig, maar als ik bij haar thuis was, veranderde dat compleet. Die planten gaven haar woning een heel serene vibe, en ik merkte meteen het effect daarvan op mezelf. Toch was ik in die tijd zelf geen held met planten. Ik probeerde het wel eens, het houden van een plant, maar die dingen stierven gewoonweg altijd. Ik wist nooit waarom, want ik deed toch wel echt mijn best, vond ik. Het lukte gewoon niet, hoe veel of hoe weinig water ik ook gaf. Van vetplant tot pannenkoekenplant, allemaal gingen ze eraan. Ik heb toen maar beslist dat planten echt niets voor mij waren. Om het groen in huis na te bootsen kocht ik daarom veel kunstplanten. Dat was beter dan niets, maar het was toch niet hetzelfde als echte planten. Maar liever een levendig lijkende kunstplant dan een verdorde echte plant, was mijn idee. Achteraf bekeken was dat niet eens zo ver van de waarheid over mijn eigen leven: ik deed alsof alles in orde was, dat ik een shiny kunstplant was, liever dan toegeven dat ik in werkelijkheid een verpieterd bijna-dood plantje was. Schone schijn boven alles, zeker?

Social media has a huge impact on me. It actually unsettles me so much that it often turns my inner world into a whirlwind.A storm that never settles, a constant tugging, an endless disruption. It throws me so far off balance that I keep losing my emotional equilibrium, and with it, myself. It’s something I just can’t handle, even though a part of me often claims I can. What if I just limit myself more? What if I try harder? But the fact remains: it causes unrest, and I don't want it. Not anymore.

Sociale media hebben een grote invloed op mij. Ze verstoren me zelfs zo erg dat ze mijn binnenste vaak in een wervelwind veranderen. Een storm die nooit gaat liggen, een constant 'trekken van', een verstoring zonder einde. Het brengt me zodanig uit balans dat ik mijn emotionele evenwicht steeds weer kwijtraak, en daarmee ook mezelf. Het is iets wat ik niet kan hebben, al zegt een deel van mij vaak wel dat ik het kan. Als ik het nu eens genoeg begrens? Meer mijn best doe? Maar het feit blijft: het veroorzaakt onrust, en ik wil het niet. Niet meer.Het is nu al lange tijd dat ik geen klassieke sociale media meer gebruik. Ooit heb ik het wel gehad, maar op een bepaald moment heb ik beslist om het los te laten. Zowel Facebook als Instagram heb ik zo'n zestal jaar geleden uit mijn leven verbannen, en WhatsApp iets meer dan twee jaar geleden. Die apps maakten me knettergek. Niet alleen omdat er zoveel interactie op is en er zoveel meningen en (halve) levens op verkondigd en gedeeld worden, maar vooral omdat ik voelde hoe hard die apps aan mijn binnenste trokken. Zelfs wanneer ik ze niet gebruikte, gebruikten zij mij. Er was die bijna constante gedachtestroom die zei dat ik misschien een nieuw berichtje zou hebben, of eens kijken of deze of gene vriend of vriendin al foto's zou hebben gepost, enz. Dat 'trekken aan mijn ziel' ervaarde ik als verstorend, en dus gingen de apps de deur uit. De laatste jaren hield ik enkel Signal en Telegram aan, als alternatief voor WhatsApp, maar die verwijderde ik zes weken geleden uiteindelijk ook. Ik voelde de constant knagende onrust, de anxiety, en dus heb ik de apps uiteindelijk maar verwijderd. Dat bleek ook het juiste te zijn geweest, want er kwam onmiddellijk innerlijke rust in de plaats. Godzijdank.

In my last blog post, I wrote about how I try to protect my own boundaries by building in enough rest and respecting my own needs as much as possible. I shared that this isn’t a "me against you" thing, but rather a "for me, and ultimately, for you too" approach. It’s an act of self-love and self-respect, and that’s why it matters.Someone reached out to let me know that this isn't always so easy for everyone—that not everyone can just easily take a day off. Because what if you have a sick parent to care for, or a newborn baby? You can't just walk away from those responsibilities.What this reader said is absolutely true. It’s also exactly what I tried to convey earlier in The Power Within. Just because something works for my life doesn't mean it works for someone else's. We all walk our own unique paths, and everyone has their own specific life circumstances. One is not better or worse than the other. I blog to grow my own roots deeper, but also to inspire others. To inspire, not to be copied.I feel like I shouldn't let this opportunity slip by. This is a beautiful opening to share a few tiny ways to reset, because these small moments are at least as important as canceling or changing our plans. Sometimes we simply have obligations, and we just can't get out of them. That’s a fact. In my life, and probably in yours too. Sometimes we are tired, frustrated, agitated, or exhausted, but we still have that one appointment on our calendar. Those toddlers waking up at 6:00 AM, or that one meeting we can't skip. We have to put food on the table, children need to be cared for, and sometimes it all feels incredibly heavy. I am deeply aware of that. For a few years now, I’ve had the honor and pleasure of guiding several women on their paths (and they on mine!), and through them, I see every single day that other lives look completely different. It is partly because of this experience that I know resets are possible in those lives too. Every minute, or even every second, that we can grab to calm our nervous system is a massive help in those situations or seasons!Speaking of the women who allow me to walk alongside them on their life journeys... Yesterday, one of them told me that at the start of every day, she plans out how and when she will take her moments to reset. She is a mom of two elementary school kids, which naturally comes with a lot of busyness, rushing, and scheduling. She told me that she gets up just a little bit earlier in the morning to drink a cup of tea in silence before the day begins. During that time, she also thinks about how and when she will find a moment of peace throughout the day. I thought that was so beautiful. Not waiting to find peace until we’ve already hit a breaking point, but actively trying to prevent it. Incredibly inspiring!I’d love to share a few tools that I use myself during busy times, and that I pass along to others when they seem to need them. Time and again, I get feedback that people felt inspired by them, actually put them to use, and found that they really work. They don't take away the situation, but they do give the nervous system a quick moment to settle. And that often instantly changes a heavy situation into something manageable and scannable.1. Calming (Background) MusicThere is an incredible amount of relaxing music to be found on YouTube. I listen to it every single day myself. For a year now, major renovations have been going on right across the street from me. After a few hours, the noise of jackhammers and grinding saws really starts to take a heavy toll on my nervous system. It leaves me completely exhausted and overstimulated, and that noise is incredibly hard to block out. My noise-canceling headphones, combined with calming music, can work wonders then. I’ve shared this tip with others, and they do the same. Playing this music very softly in the background at home—which you can easily do with kids around, in fact, it’s ideal!—can make a world of difference. Everyone in the house seems to get calmer because of it. Of course, you can also do this in the car, when the baby is sleeping (great for both you and the baby!), or if you’re in a busy open-plan office and can no longer tolerate your colleagues' phone calls (that's what I did back then!). This music helps soothe the nervous system, making tough situations much more bearable. The situation doesn't change, but we change, and that changes everything.

In de vorige blogpost schreef ik hoe ik zelf mijn grenzen probeer te bewaken door voldoende rust in te bouwen en zoveel mogelijk mijn eigen noden te respecteren. Dat dat geen 'tegen-de-ander' is, maar wel een 'voor-mij-en-uiteindelijk-ook-voor-jou' is. Dat het een daad van zelfliefde en -respect is, en daardoor belangrijk. Iemand liet me weten dat dat niet voor iedereen zo evident is, dat niet iedereen zomaar een dag vrij kan nemen. Want wat als je een zieke ouder hebt om voor te zorgen, of een pasgeboren baby? Daar loop je immers niet zomaar van weg.Wat deze lezer zei, klopt uiteraard, en was ook wat ik eerder probeerde over te brengen in De kracht in onszelf. Datgene wat klopt voor mijn leven, klopt daarom niet voor dat van een ander. Iedereen bewandelt zijn eigen unieke pad, en ieder heeft zijn eigen specifieke leven. Het ene is niet meer of minder dan het andere. Ik blog om mijn eigen wortels dieper te laten groeien, maar ook om anderen te inspireren. Niet om te kopiëren, maar inspireren. Ik voel dat ik deze opportuniteit niet zomaar voorbij wil laten schieten. Hier zit een mooie gelegenheid in om enkele kansen om te resetten mee te geven, omdat die minstens even belangrijk zijn als het annuleren of aanpassen van plannen. Soms hebben we gewoon verplichtingen, en soms kunnen we daar gewoon niet onderuit. Dat is zo. In mijn leven, en wellicht ook in het jouwe. Soms zijn we moe, gefrustreerd, geagiteerd, uitgeput, en hebben we wel die ene afspraak op de agenda staan. Die peuter en kleuter die om 6 uur 's morgens wakker zijn, of die ene vergadering waar we niet onderuit kunnen. Brood moet op de plank komen, voor kinderen moet gezorgd worden, en soms is het allemaal loodzwaar. Ik ben me daar ten zeerste van bewust. Ik heb al enkele jaren lang de eer en het genoegen om enkele vrouwen mee op hun pad te mogen begeleiden (en zij op het mijne!), en zie daarmee elke dag opnieuw dat andere levens er helemaal anders uitzien. En het is mede door die ervaring dat ik weet dat ook in die levens kansen om te resetten mogelijk zijn. Elke minuut, of zelfs elke seconde, die vastgegrepen kan worden om ons zenuwstelsel tot rust te brengen, kunnen we in zulke situaties of periodes goed gebruiken! Over vrouwen die me toelaten om mee te wandelen op hun levenspad gesproken... Gisteren vertelde iemand me dat ze aan het begin van elke dag inplant hoe en wanneer ze haar kansen om te resetten zal nemen. Ze is mama van twee lagere schoolkinderen, en dat gaat uiteraard gepaard met veel drukte, rennen en plannen. Ze vertelde me dat ze 's morgens net dat beetje vroeger opstaat om in stilte een tasje thee te kunnen drinken voor de dag begint, en dat ze dan ook nadenkt over hoe en wanneer ze doorheen de dag even tot rust zal komen. Ik vond dat super mooi. Niet pas tot rust komen wanneer we al over de rooie gegaan zijn, maar dat net proberen te voorkomen. Super inspirerend!Hierbij geef ik graag enkele tools mee die ik zelf gebruik in drukke tijden, en die ik ook meegeef aan anderen wanneer ze ze nodig lijken te hebben. Steeds opnieuw krijg ik de feedback dat de ander erdoor geïnspireerd werd en het effectief heeft toegepast, en dat het echt werkt. Het neemt de situatie niet weg, maar het doet het zenuwstelsel wel eventjes tot rust komen, en dat verandert de loodzware situatie vaak onmiddellijk in iets dat behandelbaar, behapbaar is. 1. Rustgevende (achtergrond)muziek Op YouTube is waanzinnig veel rustgevende muziek te vinden. Ik luister er zelf elke dag naar. Aan de overkant van de straat zijn er al een jaar zware verbouwingswerken aan de gang, en het lawaai van drilboren en slijpschijven durft na enkele uren seriéus door te wegen op mijn zenuwstelsel. Dan ben ik helemaal moe en overprikkeld, en dat lawaai valt niet of moeilijk buiten te sluiten. Mijn noise cancelling headset, in combinatie met rustgevende muziek, kan dan wonderen doen. Ik heb deze tip ook al meegegeven aan anderen, en zij doen hetzelfde. Thuis - en dit kan ook met kinderen in huis, zelfs ideaal! - heel stilletjes in de achtergrond deze muziek opzetten, kan een groot verschil maken. Iedereen in huis lijkt er dan kalmer van te worden. Dit kan uiteraard ook in de auto, als de baby slaapt (voor zowel jezelf als de baby!), of als je in een drukke kantoortuin de telefoontjes van collega's niet meer kan verdragen (mits koptelefoon dan, natuurlijk). Deze muziek helpt om het zenuwstelsel te kalmeren, en situaties worden er draaglijker door. Ze veranderen er niet door, maar wij veranderen wel, en dat verandert alles.

Last Thursday, after dealing with persistent and severe back pain for a long time, my stepfather finally went under the knife. When my parents first shared the surgery date with me, my immediate, gut reaction was that I would visit him right away—that very day! Duh! But when I got home and checked my calendar, I realized I was babysitting my sister’s kids the day before. And I know my energy levels just don't allow me to be around people two days in a row. After any social activity—no matter how short or long—I simply need recharge time. I view it as my inner battery draining during those moments, practically begging to be plugged in for at least one full day. By now, I know exactly what works best for me to recharge: resting, taking naps, embroidering, crocheting, and maybe going for short walks or bike rides. Rest, fresh air, and a tiny bit of movement. During my "recharge days," my phone is usually on silent, and I simply cannot deal with other people. Fortunately, these days I’m pretty much recharged after just one day, whereas it used to take me three. I know what works, I stick to it, and I am incredibly grateful for this progress in my recovery process.Less than a year ago, a situation like this would have made me feel incredibly anxious. Babysitting the kids on Wednesday and going to the hospital on Thursday—how on earth was I going to manage that? Even back then, I knew it was too much. But admitting that to myself was one thing; admitting it to someone else was a whole different story. I wasn't afraid that people would think I was weak, but I was terrified of hurting them. I was scared they would think I didn’t love them. So, I did what I thought others expected of me, because I loved them more than I loved myself. And, of course, because I was afraid of hurting them—and getting hurt in return.I have since learned that the two have absolutely nothing to do with each other. I’ve learned that I can tell people: "I love you, and I love me too. I am going to take care of myself first. Not because I don't love you, but because I love myself. And once I've done that, you are the very first person I will spend time with." Saying that to people—practicing that act of self-love—used to feel terrifying, but I’ve started doing it more and more. The fact that I’ve often received incredibly loving responses, including from all four of my parents, has truly helped me grow. It helped me find the courage to speak up, to set my boundaries, and to love myself just as much as I love anyone else. "What is spiritually right for you can never be bad for someone else," someone once told me. I’ve learned just how true that is.After double-checking my schedule, I immediately let my parents know that I couldn’t make it on Thursday, but that I would visit on Friday instead. As it turned out, that was the right choice not just for me, but for my stepfather too. While he was still completely groggy from the anesthesia, he already had my mom, my sister, her husband, and their two kids visiting. Talk about enough energy in that room to wake the dead! I ended up visiting the next day when things were a bit quieter. That way, his visits were nicely spread out, and I got enough rest. A total win-win!Since the hospital isn't exactly around the corner, I had arranged with my mom to ride with her so we could go together. Yet, my gut quickly told me this wasn't right for me. Driving with my mom also meant driving back with my mom. Which would be nice, for sure, but the problem was that I wouldn't be able to protect my own needs. What if I got overwhelmed and exhausted after two or three hours, but "had" to sit there for hours longer because I had no way to get home? Believe me: this isn't a matter of not wanting to, it’s a matter of not being able to. When my battery is dead, it’s dead. That doesn't benefit me, and it certainly doesn't benefit anyone else. That’s why I suggested to my mom that we drive separately. Her by car, me by bike. It wasn’t the most convenient choice. First of all, it was a 45-minute bike ride under a blazing sun in 95°F (35°C) heat. Cycling in that weather is really no fun. But it was mostly difficult because we were having lunch at my mom’s place first. Leaving separately from there felt a bit strange, as if I didn't want to sit in the car with her—but I knew that wasn't true. I knew it was just the voice of fear whispering that I was hurting my mom, that I wasn't good enough, that I should be doing better by now. And I knew it wasn't true. It really, really, really wasn't true.My act of self-care had nothing to do with a lack of love, but everything to do with an abundance of love. Love for myself, but equally for my mom and stepfather. Because what good am I to them if I’m sitting in that hospital room completely overwhelmed, losing my mind over the sound of a humming fan, and snapping at them? Exactly: no good at all.I am grateful and happy that I’ve learned from my experiences. In the past, I couldn't do this, which meant I would end up completely overstimulated and in tears at family weekends, Christmas dinners, and weddings. Today, whenever possible, I try not to skip things entirely, but to only attend a part of the dinner or event. I try to tell the host: "I love you and that’s why I’m here, but when I get tired in a bit, I’m going to head home. I’ll call you this week, and maybe the two of us can grab a quiet tea together later?" Because in my experience, that works too. If an event is too far away or just way too crowded (like a big dance party), I look for an alternative. Something my easily overwhelmed mind can handle. Skipping the party itself, but meeting up for coffee a week later. Letting the family weekend pass, but planning a separate get-together in a much smaller group (ideally just two or three people). Not everything or nothing, but the in-between. Out of love for me, but also for the other person.

Vorige week donderdag ging mijn stiefpapa, na lang aanhoudende en serieuze rugklachten, onder het mes. Toen mijn ouders mij lieten weten wanneer de operatie zou plaatsvinden was mijn spontane reactie meteen dat ik in het ziekenhuis op bezoek zou komen, en uiteraard de dag zelf! What else? Maar toen ik thuiskwam en mijn agenda erop nasloeg merkte ik dat ik de dag ervoor op mijn zus haar kindjes zou passen, en ik weet dat mijn energieniveau het niet toelaat om twee dagen na elkaar in gezelschap te zijn. Als ik een sociale activiteit heb gedaan - eender hoe kort of hoe lang - dan heb ik gewoonweg oplaadtijd nodig. Ik zie het zelf als mijn innerlijke batterij die leegstroomt tijdens zulke gelegenheden, en die vraagt er dan gewoonweg om om minstens een volledige dag opgeladen te worden. Hoe ik efficiënt kan opladen is me ondertussen goed bekend: rusten, dutjes doen, borduren, haken, en heel misschien korte wandelingetjes of mini-fietstochtjes maken. Rust, frisse lucht, en een klein beetje beweging. Tijdens mijn 'oplaaddagen' staat mijn gsm voornamelijk op stil en kan ik me gewoonweg niet met anderen bezighouden. Gelukkig ben ik tegenwoordig na een dag redelijk opgeladen, terwijl het vroeger vaak drie dagen duurde. Ik weet wat werkt en houd me daar ook aan, en ik ben dankbaar voor die vooruitgang in mijn herstelproces.Nog geen jaar geleden zou ik met deze situatie echt heel verveeld hebben gezeten. Op woensdag op de kindjes passen en op donderdag op ziekenbezoek gaan, hoe ga ik dát doen? Ik wist toen ook al wel dat dat teveel was. Dat toegeven aan mezelf was één ding, maar dat toegeven aan iemand anders? Ik was niet bang dat anderen me zwak zouden vinden, maar ik was wel heel bang dat anderen zich gekwetst zouden voelen, dat ze zouden denken dat ik hen niet graag zou zien. En dus deed ik wat ik dacht dat anderen van mij verwachtten, omdat ik hen liever zag dan mezelf. En omdat ik bang was hen te kwetsen, en op mijn beurt ook gekwetst te worden, natuurlijk.Ik heb geleerd dat het ene niets met het andere te maken heeft. Dat ik tegen mensen kan zeggen: 'Ik hou van jou, en ik hou ook van mij. Ik ga eerst voor mezelf zorgen. Niet uit gebrek aan liefde voor jou, maar wel uit liefde voor mezelf. En eens ik dat gedaan heb, dan ben jij de eerste waarmee ik tijd zal doorbrengen'. Dat tegen mensen zeggen, die daad van zelfliefde stellen, vond ik vaak vreselijk eng, maar ik ben het wel steeds vaker beginnen doen. Het feit dat ik daar vaak heel liefdevolle reacties op heb gekregen - ook van alle vier mijn ouders - heeft echt heel hard geholpen om hierin te groeien. Om het te durven zeggen, om mijn grenzen aan te geven, om evenveel van mezelf als van een ander te houden. 'Wat spiritueel het juiste is voor jou, kan nooit slecht zijn voor een ander,' zei iemand me eens. Ik heb geleerd dat dat juist is.Aan mijn ouders liet ik, na het nakijken van mijn agenda, meteen weten dat ik donderdag niet naar het ziekenhuis zou kunnen komen, maar vrijdag wel. Achteraf bleek dat niet enkel voor mij, maar ook voor mijn stiefpapa het juiste te zijn geweest: terwijl hij nog zo suf als een hommel was van de narcose had hij al bezoek van zowel mijn mama als mijn zus, haar man en hun twee kinderen. Genoeg ambiance in de kamer voor een heel leger, dus! Zelf ben ik dus de dag erna op bezoek geweest, toen het iets rustiger was. Zo had hij zelf gespreid bezoek, en ik voldoende rust. Win-win!Omdat het ziekenhuis niet direct naast de deur ligt, had ik met mijn mama afgesproken dat ik met haar zou meerijden en we zo samen zouden kunnen gaan. Toch zei mijn buikgevoel me al snel dat dit niet juist voor me was, want met mama meerijden betekende ook met mama terugrijden. Heel gezellig, dat zeker en vast, maar het probleem hiermee was dat ik mijn eigen noden dan niet zou kunnen bewaken. Wat als ik na twee of drie uur overprikkeld en moe ben, en ik daar dan nog urenlang 'moet' zitten omdat ik niet thuisraak? Geloof me: dit is geen kwestie van niet willen, maar van niet kúnnen. Als mijn batterij op is, dan is ze op. Daar heb ik zelf niets aan, maar anderen ook niet. Daarom stelde ik aan mama voor om apart te rijden. Zij met de auto, ik met de fiets. Dat was geen evidente keuze. Allereerst omdat het 45 minuten fietsen was, en dit onder een brandende zon en temperaturen van 35°C. Fietsen is dan echt niet aangenaam. Maar het was vooral niet evident omdat we eerst bij mama zouden lunchen. Van daaruit apart vertrekken voelde ook voor mij best vreemd aan, alsof ik niet bij mama in de auto wílde zitten, maar ik wist dat dat niet waar was. Dat dat de stem van angst was die me influisterde dat ik mijn mama daarmee kwets, dat ik niet goed genoeg ben, dat ik beter zou moeten kunnen ondertussen. En ik wist dat het niet waar was, dat het echt, echt, echt niet waar was. Mijn zelfzorgactie had niets met gebrek aan liefde te maken, maar alles met een overvloed aan liefde. Liefde voor mezelf, maar evengoed voor mijn mama en stiefpapa. Want wat hebben zij eraan als ik compleet overprikkeld in het ziekenhuis zit, helemaal doorflip op het geluid van de continue draaiende ventilator en tegen hen kattig begin te doen? Inderdaad, helemaal niets.Ik ben dankbaar en blij dat ik van mijn ervaringen geleerd heb. Vroeger kon ik dit niet, en dus zat ik helemaal overprikkeld en in tranen op familieweekendjes, kerstetentjes en trouwfeesten. Vandaag probeer ik waar mogelijk om niet volledig afwezig te zijn, maar om slechts een deel van het etentje of evenement mee te doen. Om tegen de gastheer of -vrouw te zeggen: 'Ik zie je graag en daarom ben ik hier, maar als ik zo meteen moe ben, dan zal ik naar huis gaan. Ik zal je deze week bellen, en misschien kunnen we later met ons tweetjes gewoon even rustig een theetje gaan drinken?'. Want ook dat kan, naar mijn ervaring: als het evenement te ver weg is of gewoonweg veel te druk is (zoals een groot dansfeest), om dan een alternatief zoeken. Iets wat mijn prikkelgevoelige geest wél aankan. Het feestje zelf overslaan, maar gewoon een week later een koffie gaan drinken. Het familieweekend laten passeren, maar wel in veel kleinere kring (idealiter met twee of drie) gewoon eens apart afspreken. Niet alles of niets, maar in between. Uit liefde voor mij, maar ook voor de ander.

Everything I need is already inside me. The wisdom, the truth—it’s already there. It doesn’t need to come from the outside in; it’s just waiting to be discovered. Like gold being mined. It takes a lot of energy and a lot of effort, but you get so much in return. Self-love, the courage to trust your gut, gentleness, and peace.I didn’t know. I didn’t know that everything was already inside me. My whole life, I was convinced that someone else knew what was right. For them, for me, for "humanity." And so, I read a lot of books. I couldn't tell you how many books I've read over the past ten years, but it must have been several hundred. I tried to pluck a little bit of wisdom everywhere I could, like a starving person picking fruit from someone else's trees. And that was exactly the problem: they weren’t my trees, they weren’t my fruits—they belonged to someone else.It was the same with podcasts. It’s un-be-liev-able how many podcasts I listened to about mental health, psychology, religion, resilience, recovery, healthy living, and whatever else. If I had a dollar for every episode, I’d be filthy rich by now! The hope here, too, was to become emotionally wealthy, to be told what that one magical key to a happy life was, so I could take it from there. But actually—and I’m only realizing this now—reading non-fiction books and listening to podcasts is like using drugs or other addictive substances: searching for that quick fix, that high, while knowing deep down you won’t find it there. It promises bliss and happiness, but it cannot deliver. The key doesn’t lie in those books; it lies in our deepest selves.It took me many years to realize that, and even longer to admit it to myself and act on it. Since April, I’ve stopped reading those books or listening to those podcasts. Whatever needs to come to me will find its way to me somehow. Often through conversations with others, but mostly through meditation. In the silence, so much comes to the surface. Whatever I am ready for, whatever I can handle and need, comes sprouting up from my own depths. Like a little plant sprouting in early spring. Give it a little sun and water, and it grows. Give me a little silence and alone time, and I grow, too.Sometimes I encounter situations where I act in a certain way, and I immediately know: I couldn’t have done this a year ago; I would have handled it differently back then. This is healthier; this is more right for me. Along with this, I’m starting to have more and more gentleness for myself. The fact that I was in a different place a year ago wasn't worse or less; it just was what it was. Without judgment. It’s how my specific, own, unique process unfolds. My path doesn’t look like anyone else's, and theirs doesn’t look like mine, but both are equally beautiful and equally special.That was exactly the problem with the books and podcasts: I was hearing experiences or wisdom that might have been true, that might have been right, but they came across my path too soon. And so I started following them, all those tips and tricks, and honestly: I snapped like a twig. Because I wasn’t ripe for it. Because at that moment, I wasn't healed enough yet, not strong enough yet. And so, I took a small step backward in my recovery every time. Backward, instead of forward.Let me give you a concrete example. About four years ago, I read somewhere that it’s good for you to compliment yourself, to say kind things to yourself. Specifically, it said to look at yourself in the mirror and say, "I am worth it." The "it"—I assume—means love, goodness, respect, life itself. It seemed like a good, powerful idea, so I stood in front of the mirror and tried to tell myself that I was worth it. Three times, you were supposed to do it, according to the book. Well... I couldn't. I didn't just cry; I broke down. I couldn't force those words out. I was in tears, shaking, completely overwhelmed. But the book said I had to say it, and I thought an author would know better, so I did what was written. I just had to say those words. And eventually, I did. Three times, to myself: "I am worth it." I can tell you: I was glad it was over. It was awful. I never even tried it again afterward; it hurt too much. But the beautiful thing is: meanwhile, life just kept moving forward, and through therapy and my blossoming spiritual life, healing happened inside of me. And a few years later, at a totally random moment, I suddenly said to myself: "I am SO worth it!" I said it then because I truly believed it, because it genuinely came from deep inside me, and because it was actually true at that moment. Nothing was forced; it just came spontaneously because I was ready for it!

Alles wat ik nodig heb zit in mij. De wijsheid, de waarheid, die zit er al. Ze moet niet van buitenaf naar binnen komen, maar vraagt erom om ontdekt te worden. Als goud dat ontgint wordt. Het vraagt veel energie, veel moeite, maar ik krijg er ook iets voor terug. Zelfliefde, een durven en leren vertrouwen op mijn buikgevoel, zachtheid en rust. Ik wist het niet. Dat alles al in mij zat, dat wist ik niet. Mijn hele leven was ik ervan overtuigd dat een ander wist wat het juiste was. Voor hen, voor mij, voor 'de mensheid'. En dus las ik veel boeken. Ik zou niet kunnen zeggen hoeveel boeken ik in de afgelopen tien jaar gelezen heb, maar het moeten er zeker enkele honderden zijn geweest. Ik probeerde overal waar ik kon een beetje wijsheid te plukken, als een hongerige die vruchten van andermans bomen plukt. En dat was precies het probleem: het waren niet mijn bomen, niet mijn vruchten, maar die van een ander. Hetzelfde met podcasts. On-ge-loof-lijk hoeveel podcasts over mentale gezondheid, psychologie, religie, veerkracht, herstel, gezond leven en wat allemaal nog meer, ik heb beluisterd. Als ik een euro had gekregen voor elke aflevering, dan was ik nu stinkend rijk geweest! De hoop was ook hier om emotioneel rijk te worden, om verteld te worden wat die ene magische sleutel tot een gelukkig leven zou zijn, en dat ik vanaf daar verder zou kunnen. Maar eigenlijk - en dat besef ik nu pas - is het lezen van non-fictieboeken en het beluisteren van podcasts zoals het gebruiken van drugs of andere verslavende middelen: zoeken naar dé fix, dé high, en tegelijkertijd weten dat je het daarin niet zal kunnen vinden. Het geeft een belofte van zaligheid en geluk, maar het is er niet in te vinden. De sleutel ligt niet in die boeken, maar in ons diepste zelf. Het heeft jaren geduurd voor ik dat kon beseffen, en voor ik het aan mezelf kon toegeven en ernaar kon handelen. Sinds april doe ik het niet meer, het lezen van boeken of het beluisteren van podcasts. Alles wat tot mij moet komen, zal op één of andere manier wel bij me komen. Vaak door gesprekken met anderen, maar vooral door meditatie. In de stilte blijkt heel veel naar boven te komen. Datgene waarvoor ik klaar ben, datgene wat ik aankan en nodig heb, komt uit mijn eigen binnenste naar boven gesproten. Als een plantje dat ontkiemt in de prille lente. Geef het een beetje zon en water, en het groeit op. Geef mij een beetje stilte en alleen-tijd, en ook ik groei op.Soms kom ik situaties tegen waarin ik op een bepaalde manier handel, en daarbij meteen weet: 'Dít had ik een jaar geleden niet gekund, dat zou ik toen anders hebben aangepakt. Dit is gezonder, dit is juister voor mij'. Daarbij begin ik steeds meer zachtheid voor mezelf te hebben. Dat ik een jaar geleden ergens anders stond was niet slechter of minder, het was gewoon wat het was. Zonder oordeel. Het is hoe mijn specifieke, eigen, unieke proces verloopt. Mijn pad verloopt niet zoals dat van een ander, en een ander niet zoals het mijne, maar allebei zijn ze even mooi en even bijzonder.Dat was precies wat het probleem was met de boeken en podcasts: ik kreeg ervaringen of wijsheid te horen die misschien wel klopten, die misschien wel waar waren, maar die te vroeg op mijn pad kwamen. En dus ging ik die volgen, al die tips and tricks, en echt waar: ik brak als een rietje. Omdat ik er niet rijp voor was. Omdat ik op dat moment nog niet genoeg geheeld was, nog niet sterk genoeg was. En dus ging ik steeds een klein stapje terug in mijn herstel. Achteruit, in plaats van vooruit.Ik geef even een concreet voorbeeld. Zo'n viertal jaar geleden las ik ergens dat het goed voor je is om jezelf complimenten te geven, om lieve dingen tegen jezelf te zeggen. Heel concreet werd gezegd om naar jezelf in de spiegel te kijken en te zeggen: 'Ik ben het waard'. 'Het' is dan - zo veronderstel ik - liefde, goedheid, respect, het leven. Het leek me een goed en sterk idee, dus ging ik voor de spiegel staan en probeerde tegen mezelf te zeggen dat ik het waard ben. Drie keer, moest je dat doen, volgens het boek. Wel... ik kon het niet. Ik huilde niet gewoon, ik brák. Ik kreeg die woorden niet tegen mezelf gezegd. Ik was in tranen, aan het trillen, helemaal van slag. Maar het boek zei dat ik het moest zeggen, en ik dacht dat zo'n auteur het wel beter zou weten, en dus deed ik wat geschreven stond. Ik moest en zou die woorden zeggen. En uiteindelijk héb ik ze ook gezegd. Drie keer, tegen mezelf: 'Ik ben het waard'. Ik kan je zeggen: ik was blij dat ik ervan af was. Het was verschrikkelijk. Ik heb het achteraf zelfs niet meer geprobeerd, het deed teveel pijn. Maar het mooie is: ondertussen ging het leven gewoon verder, en omwille van therapie en mijn steeds bloeiendere spirituele leven, trad er heling op binnenin mij. En enkele jaren later, op een totaal random moment, zei ik ineens tegen mezelf: 'Ik ben het ZO waard!'. Ik zei dat toen omdat ik het écht geloofde, omdat het écht uit mijn binnenste kwam, en omdat het toen ook waar was. Er werd niets geforceerd, maar het kwam spontaan, omdat ik er op dat moment klaar voor was!

They were gone. They were really gone. All 55 blog posts, poof. Vanished. And I just couldn't believe it.You wouldn't believe all the things I'm feeling right now. A thousand emotions all at once, at the very least!Yesterday, I had written a new blog post. In itself, it wasn't bad, but it just didn't feel right. I spent the entire day tweaking it, until that evening I realized that at its core, it just wasn't working. It no longer aligned with who I am today and what I'm feeling right now. So, I decided to simply delete the saved draft so I could just write something completely different later on. Except, the moment I made that decision, I happened to be standing at the stove. Because I wanted to mentally let it go as quickly as possible, I thought it would be convenient to just delete the saved draft from my phone. But guess what? After I hit 'delete,' it turned out that it wasn't just that single draft that got deleted, but the entire blog section. Every single post was gone! Empty, empty, empty. When I clicked on a link via a different route, I got the message “This page no longer exists.” Google told me that once a blog section on JouwWeb is deleted, it's impossible to recover.Panic, grief, and tears. It felt as if a part of me had been wiped away, had passed away. That’s truly how it felt. And maybe it was, after all, I poured my heart and soul into every single blog post. I tried to write every message together with God, letting myself be guided by Him for every word. I wrote what felt right at that moment, what I needed myself for the process that is life, or what someone else needed to read through my pen. I poured everything I had into all 55 of those blog posts. And then they were gone. Just gone, as if they had never existed. Disbelief and sorrow. But also: peace. Strange as it may sound, I felt peace too. As if it was meant to be. No, knowing that it was meant to be. Knowing that God never, ever makes mistakes.

Ze waren weg. Ze waren echt weg. Alle 55 blogposts, foetsie. Verdwenen. En ik kon het gewoon niet geloven. Je gelooft niet wat ik nu allemaal voel. Duizend emoties door elkaar, op z'n minst! Gisteren had ik een nieuwe blogpost geschreven. Op zich was hij niet slecht, maar hij voélde niet juist. De hele dag heb ik eraan zitten bijschaven, tot ik 's avonds besefte dat hij in de kern gewoonweg niet klopte, dat hij niet meer strookte met wie ik vandaag ben en wat ik vandaag voel. En dus besloot ik om het opgeslagen concept gewoon te verwijderen zodat ik later gewoon iets compleet anders zou kunnen gaan schrijven. Alleen: op het moment dat ik dat besloot stond ik net achter het fornuis. Omdat ik het ook mentaal zo snel mogelijk wilde loslaten, leek het me wel handig om het opgeslagen concept even via mijn gsm te verwijderen. Maar wat bleek nu? Nadat ik op 'delete' had gedrukt bleek dat niet enkel dat ene concept verwijderd was, maar de héle blogsectie. Alle berichten waren weg! Leeg, leeg, leeg. Als ik langs een andere weg op een linkje klikte, kwam de melding 'Deze pagina bestaat niet meer'. Google liet me weten dat, eens een blogsectie op JouwWeb verwijderd is, die onmogelijk terug te halen valt.Paniek, verdriet en tranen. Alsof er een deeltje van mij mee was weggevaagd, ter ziele was gegaan. Zo voelde het echt. En misschien was dat ook wel zo, ik heb tenslotte mijn ziel en zaligheid in elke blogpost gestoken. Ik heb elk bericht samen met God proberen te schrijven, en me voor elk woord door Hem laten leiden. Ik heb geschreven wat op dat moment juist voelde, wat ik zelf nodig had voor het proces dat het leven is, of wat iemand anders moest lezen door mijn pen heen. Ik heb alles wat ik had in al die 55 blogposts gestoken. En toen waren ze weg. Gewoon weg, alsof ze nooit bestaan hadden. Ongeloof en verdriet. Maar ook: vrede. Raar maar waar voelde ik ook vrede. Alsof het zo moest zijn. Nee, wetende dát het zo moest zijn. Wetende dat God nooit of te nimmer fouten maakt.