Brief aan mijn e-reader

Mijn allerliefste e-reader,

Ik schrijf je deze brief met pijn in het hart en tranen in mijn ogen. Het is een brief die ik niet wil schrijven, maar wel nodig is om te schrijven. Nodig voor mij, voor heling en genezing.

Ik wil je bedanken voor alles wat je voor me betekent hebt. Ik kocht jou - al was het eigenlijk je oudere broertje - in 2015, toen ik teveel kramp en pijn in mijn vingers had om nog boeken te kunnen vasthouden. Mijn lichaam was eindelijk op slot gegaan, na mezelf jarenlang voorbij te hebben zitten hollen, en ik kon zelfs geen boek meer vasthouden. Toen kwam jij, mijn teergeliefde Kobo. Je was er voor mij. Je gaf me honderden boeken waarin ik altijd kon wegvluchten. En wegvluchten deed ik. Toendertijd las ik enkel chicklits, luchtige romantische boeken die me deden wegdromen naar een relatie die ik zelf niet had. Ik was ongelukkig in mijn eigen relatie, maar die boeken, die gaven me waar ik zo naar verlangde. En ze maakten het leven daardoor draaglijker en eenvoudiger. Af en toe las ik eens een zelfhulpboek, maar dat was te confronterend en te pijnlijk, dus al te vaak deed ik dat niet. Je gaf me wat ik nodig had, zijnde ontspanning, en daarvoor zal ik je altijd dankbaar zijn.

Toen ik in 2020 ambulant werd opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis en een jaar lang drie dagen per week therapie kreeg, werd me aanbevolen om geen zelfhulpboeken te lezen. Dat was geen groot probleem voor mij, jij had immers voldoende andere boeken aan te bieden. Toch waren ook de chicklits toen geen optie meer. Gelukkig vond niet veel later mijn spiritueel ontwaken plaats en vond ik God. En wat bleek? In het Kobo Plusaccount bleken er honderden - of zelfs duizenden? - christelijke boeken te zitten. Jij gaf me zoveel theologische boeken als ik wilde, en man, wat wilde ik die! Ik heb er waanzinnig veel gelezen. Het was mijn go to, mijn veilige haven, mijn manier om weg te vluchten van de wereld met al zijn angsten en gevaren. In die boeken kon ik, nog meer dan in de chicklits, echt verdrinken. Me verdrinken in God, verblijven in Zijn liefde. Maar helaas, mooie liedjes blijven niet duren. Hoe meer christelijke boeken ik las, hoe meer ik God met mijn hoofd probeerde te begrijpen. Kennis is de oplossing, of zo leek het toch. Als ik de Bijbel maar begrijp, als ik God maar begrijp, dán zal ik innerlijke rust vinden. Dus vluchtte ik meer en meer. Toch zag ik het niet als een vlucht. Het voelde goed, en het voelde juist. Laat de wereld maar doordraaien. Jij, God en ik, wij zullen ons er wel van distantiëren. 

En toen werd het saai, de theologische boeken. Het zoveelste boek over Handelingen van de apostelen, over de brief aan de Romeinen, over de Bergrede. Omdat ik vond dat ik spiritueel sterk genoeg stond, begon ik de wereld van de zelfhulpboeken te verkennen. Wauw, dit was GOED! Zoveel wijsheid van zoveel mensen! Als ik van elk boek een klein beetje wijsheid zou kunnen opsteken, 'dan ben ik er'. Hoe te mediteren, hoe te vertragen, hoe te leven op het ritme van de seizoenen, ... Maar ook boeken over trauma, burn-out en chronische pijn zijn de revue gepasseerd. Je gaf ze me allemaal. En terwijl ik dacht dat je een enorme schatkist was waarin ik ongelimiteerd kon gaan schattenjagen, was je eigenlijk als een vuilbak, en ik als een zwerver. Ik op zoek naar een eetbaar restje, jij me half afgekloven kippenbotjes aanbiedend. Het leek voedend, maar dat was het niet. Het was rot. Het vervuilde en verwoestte mijn ziel, boek per boek, pagina per pagina. Want wat elk boek, zowel christelijk als seculier, me onbewust vertelde was: 'Ik heb de waarheid in pacht, en jij hebt die niet, en je hebt mijn Grote Mening nodig om emotioneel te overleven'.

Ik herinner me mijn eerste écht spirituele dieptepunt hierin, ondertussen bijna een jaar geleden. Ik was een weekend weg met mijn twaalfstappengemeenschap, kon 's nachts niet slapen, en zocht mijn toevlucht in jou en het zoveelste zelfhulpboek. Ik ben huilend in slaap gevallen, en leeg wakker geworden. Ik hoorde mensen in de gang lachen en praten, en ik lag op mijn bed en had de fut niet om mijn hoofd van het hoofdkussen op te tillen. Na zo'n halfuur heb ik mezelf verplicht op te staan, mijn tanden te poetsen, iets te eten en naar een meeting te gaan. Die meeting was al een tijdje gaande, en ik ben gewoon leeg en huilend binnengevallen en op een stoel gaan zitten. Ik hoorde de spreker net zeggen dat, als we niet willen hervallen in onze verslaving, we van onze drug moeten wegblijven. Hij vergeleek het met een glijbaan in de speeltuin. Eens je aan de glijbaan staat, en je naar beneden kijkt, ziet het er écht leuk uit. Maar eens je erop zit, kan je niet anders dan jezelf helemaal naar beneden te laten glijden. Naar boven gaan, dat gaat niet meer, daarvoor ben je niet sterk genoeg. Het beste wat je kan doen is gewoon van de glijbaan - en de hele speeltuin all together - wegblijven. 
Als dat niet God was die tegen mij sprak, dan wist ik het ook niet meer! Ik moest gewoon van de zelfhulpboeken wegblijven, dat was plots zo simpel als bonjour! Tijdens de Q&A deelde ik mijn recente ervaring, over de leegte door de zelfhulpboeken, en hoezeer ik me daarvoor schaamde. En wonder boven wonder zag ik vele knikkende hoofden: mensen begrepen mij! Na de meeting kwamen meerdere fellows naar mij, om te zeggen hoezeer ze zich in mijn share herkenden. God zit niet in die boeken, God zit in mij. De Waarheid zit in mij. En dus: exit zelfhulpboeken. 

Alhoewel. Jouw aanbod was groot en verleidelijk, en soms dacht ik dat ik het wel aankon. Maar dat kon ik nooit. Maar elke keer als ik iets goeds las, als er een openbaring was, dacht ik dat het het waard was. Een beetje als een alcoholist die bijna constant miserabel is, maar dan toch dat ene geweldige avondje beleeft en gelooft dat het de alcohol was die het hem gegeven heeft, en niet het leven.

Het afgelopen jaar was een boekenstrijd. Anders kan ik het niet noemen. Er stond ook geen rem op. Ik had tientallen (honderden?) boeken in je opgeslagen, en allemaal wilde ik ze lezen. Ik had meer en meer nodig en raakte nooit verzadigd. Tegelijkertijd ontspande het me ook wel. Op het moment zelf voelde het héél goed, maar de uren erna waren spiritueel verschrikkelijk. Leeg. Uitgemolken. En dus las ik meer. Opnieuw, net zoals de alcoholist die meer drinkt om zich beter te voelen. Het werkt, tot het niet meer werkt.

Vandaag werkt het niet meer. Ik heb mijn dieptepunt bereikt. Vorige week vrijdag las ik mijn allerlaatste boek op jou: het (apocriefe) evangelie volgens Thomas, waarin de uitspraken van Jezus mijn ziel in rep en roer brachten –en dat bedoel ik op de meest positieve manier mogelijk. Wauw, dit was het! De high der highs. Ik had hét gevonden, de heilige graal. Want waren dit immers geen uitspraken van Jezus Himself? De leegte de dag erna was verschrikkelijk. Ik heb me, in mijn leven, niet vaak spiritueel leger gevoeld als vorig weekend. En ik wist: Game Over. Gedaan, over en uit, sloesj.

Ik heb jou toen opgeborgen in een doos. Jij, mijn geliefde e-reader. Mijn schuilplaats, mijn veilige haven, mijn rustpunt. Jij die me zoveel hebt gegeven. Ik had je altijd bij, waar ik ook ging. In de wachtzaal van de dokter, in de trein, in het retourpunt van de IKEA terwijl ik daar moest wachten, op weekend, als ik in het park ging wandelen en even op een bankje wilde lezen, ... Jij was mijn alles, en tegelijkertijd bijna mijn ondergang. Ik heb elk type boek geprobeerd, en allemaal brachten ze me verder weg van mezelf. Want opnieuw, de Waarheid zit in mijzelf. Per boek dat ik las, geloofde ik dat iemand anders het beter wist dan mij, en dat is gewoonweg niet zo. 

Ik heb gehuild, toen ik je vorige week opborg. En ik heb gehuild toen ik al mijn andere boeken uit de woonkamer naar diezelfde doos verhuisde, en de twintigtal boeken van de bib (twintig!) die hier lagen terug ben gaan inleveren. Maar ik voelde me ook opgelucht: het was het juiste om te doen. Wauw, stel je voor, dat ik me geen marionetje meer zou voelen die door tien verschillende meningen en auteurs bestuurd zou worden. Stel je voor! Ik wist dat het juist was. Maar dat alleen levert geen vrede op. Stop met eender welke verslaving of spiritueel destructief gedrag, en de eerste paar dagen voel je je miserabel. Je gaat de diepten van de hel in. Ik lag vorig weekend en afgelopen maandag sérieus met mezelf in de knoop. En plotseling kwam er vanalles opzetten dat ik niet meer kon verdoven met boeken: angst, wrok en woede. Maar daarna kwam de rust. Die oh zo mooie vrede en rust waarnaar ik eigenlijk op zoek was. Het antwoord lag in mij, niet in jou.

Ik vraag me, op de dag voor Pasen, af of dit niet het ware paasverhaal is. Zou dit niet zijn wat God bedoeld heeft? Versterven aan jezelf door Zijn wil te doen, om dan - net zoals Jezus - enkele dagen in het graf verblijven en daarna weer op te staan? Ik kan me bijna niet voorstellen dat God Jezus heeft laten geboren worden, laten sterven en laten verrijzen, om ons een nieuwe religie te geven. Een nieuwe religie met moetjes, dogma's en wetten. Met religieuze verplichtingen, handelingen en gebaren. Die hadden de joden toch immers al genoeg? De wet van Mozes sloeg hen bijna dood met 'moetjes', en niemand kwam er dichter bij de Vader door. Zou Jezus niet gewoon een voorbeeld aan ons hebben gesteld, vraag ik me af? 'Doe net als Mij: volg de Vader, ook als het je angst en verdriet oplevert, en VERTROUW. Vertrouw op Hem, vertrouw op Zijn goedheid en leiding. En als je dat doet, dan zal je verrijzen, net als Ik. Je zal opnieuw geboren worden. Net zoals Ik zal je je stigmata altijd blijven meedragen, maar hoeft het je niet meer te definiëren. Je bent vrij nu'.

Liefste e-reader, ik ben vrij nu. Een volledige week zonder jou, zonder boeken. Een volledige week terugkeren in mezelf, en mijn angsten laten opborrelen en laten transformeren door God. En weet je wat? Het is goed zo. Het is echt goed zo. Ik dank je met mijn hele hart voor alles wat je me al die jaren gegeven hebt. Je was er voor me toen ik het nodig had, maar vandaag laat ik je los. Een kind gaat immers ook van melk naar fruitpap en uiteindelijk naar vast voedsel, nietwaar? 

Ik hoop dat je snel een nieuwe thuis mag vinden. Ik heb gehuild toen ik je online heb gezet, maar het is goed zo. Een nieuw begin, een nieuwe Nathalie. Ik hoop dat ook jij snel een nieuw begin mag maken, en iemand anders heel gelukkig mag maken. Het ga je goed. 

Veel liefs,