Gisteren werd ik, voor de zoveelste keer, geconfronteerd met een van mijn grootste zwakheden: perfectionisme. Al mijn hele leven word ik erdoor geplaagd, en ondanks dat het in herstel veel zachtere vormen is gaan aannemen, blijft het toch echt een struikelblok voor mij.
Al sinds ik jong was, worstelde ik ermee. Het was gewoon nooit een optie voor mij om 'net goed genoeg te zijn'. En terwijl ik dit schrijf, besef ik dat ik zou moeten schrijven 'net goed genoeg te presteren'. Toch kies ik bewust voor het woordje 'zijn', want dat is hoe ik het altijd beleefd heb. Vandaag weet ik dat er een verschil is tussen die twee, maar dat wist ik toen niet. Ik dacht dat mijn zelfwaarde en de liefde van anderen (en mezelf!) afhankelijk was van mijn prestaties. Aan thuis lag het trouwens niet, want mama zei altijd dat het belangrijkste was dat we ons best deden, niet welke resultaten we hadden. En mijn best doen, dééd ik. Veel te veel, zelfs. Ik herinner me dat ik in het tweede middelbaar zat, net geen veertien jaar oud, en dat school echt veel te zwaar voor mij was. Ik hield van de studierichting die ik deed, en wilde dat graag blijven doen, maar dan in een andere school. Het scheen dat dezelfde studierichting in andere scholen in de buurt veel minder zwaar zou zijn, maar omdat je uiteindelijk wel met hetzelfde diploma afstudeert, leek van school veranderen me een goed idee. Misschien zou het me wat ademruimte kunnen geven?
Mama en ik gingen naar het CLB (het Vlaamse Centrum voor Leerlingenbegeleiding), en het advies dat ik daar kreeg was om gewoon een beetje minder hard te studeren, "want waarom wil je 80-90% halen, terwijl je met 65% ook al ruim voldoende hebt?". Goede opmerking, en in alle eerlijkheid: ik had er nooit eerder bij stilgestaan, dat minder dan 80% halen en minder hard je best doen evengoed een optie was. En ook al wílde ik dit wel, ik kon het niet. Het was veel sterker dan mezelf. Het harde werken, het perfectionisme en de faalangst werden heel dwangmatig, en dat is het altijd gebleven. Het is één van die dingen in mijn leven die me het allermeeste pijn en verdriet heeft gedaan. Nu ik dit schrijf, ben ik zelfs aan het huilen. Het doet nog steeds pijn, vanbinnen.
Toen ik in twaalfstappenherstel kwam identificeerde ik mijn perfectionisme, door het werken van de Zesde en Zevende Stap, als één van mijn karaktergebreken. Het is natuurlijk kort door de bocht om dit als een karaktergebrek (of een tekortkoming, nog zo'n woord dat we gebruiken) te zien. Achteraf heb ik er nog op gerebelleerd, voelde ik de nood om alles te gaan analyseren. Om te gaan kijken naar de oorsprong van dit gedrag, het te zien als iets dat me ooit wel geholpen moet hebben maar het daarna niet meer deed. Maar eerlijk gezegd heeft die benadering - het doodanalyseren - me meer pijn dan rust opgeleverd, dus ben ik maar terug naar de eenvoudige twaalfstappenbenadering gegaan van het te identificeren als een karaktergebrek.
De Zesde en Zevende Stap zijn kinderlijk eenvoudig, maar wel ongelooflijk efficiënt: we identificeren onze karaktergebreken en geven ze aan God. That's it. Elke dag opnieuw zeggen we: God, dit zijn mijn karaktergebreken, en ik geef ze aan U. Doe ermee wat U wil' (wie het 'echte' Zevende Stapsgebed wil weten: Google kent het. Het is de moeite om het op te zoeken!). Ik vond het zelf ook behulpzaam om in de Zesde Stap, door het oplossen van enkele vragen, een korte inventaris over elk karaktergebrek te schrijven:
- Wat is mijn karaktergebrek?
- Hoe zag mijn leven eruit met dit karaktergebrek?
- Hoe stel ik me mijn leven voor zonder?
- Schrijf een kort gebedje waarin je dit karaktergebrek aan God geeft.
Lange tijd heb ik elke dag mijn karaktergebreken aan God gegeven, en - wonder boven wonder! - nam Hij ze echt van mij weg. Uiteraard kwamen er dan andere, dieper gelegen karaktergebreken opzetten, maar dat is peeling the onion, natuurlijk. De weg van herstel is nooit af, en dat is net goed, natuurlijk!
Door herstel, door het afgeven van mijn perfectionisme aan God, ben ik hierin al veel gegroeid. Het is niet meer zo erg als vroeger, en vooral: ik weet dat mijn zelfwaarde niet meer afhangt van mijn prestaties. De vrouw die vijf jaar mijn sponsor is geweest zei me al vanaf het prille begin: "You're a human being, not a human doing". Voor dit inzicht - en nog veel meer - zal ik haar altijd dankbaar zijn. Niet presteren, niet doén, maar gewoon zijn, en me daarmee waardig genoeg voelen. Niet eenvoudig, en het is een heel groeiproces geweest, maar ik vind wel dat ik het nu redelijk goed doe. Het is spiritueel en emotioneel allemaal niet meer zo verstorend, zo compulsief, als het ooit geweest was.
En toch. Toch blijft het ook vandaag nog een valkuil, die ook bij het opzetten en schrijven van deze blog al meermaals aan bod is gekomen. De uren en de tijd die ik heb gestoken in het lay-outen van elke pagina... Jongens toch! Maar toch heb ik ook daarin al progressive victory gehad. Zo ben ik op een bepaald moment begonnen met het eindigen van elke blogpost door 'een handtekening', een afbeeldinkje met mijn naam erop. Het was heel verleidelijk voor mij om elke oude blogpost dan te gaan aanpassen - Nederlands én Engels - om dat ook daar te gaan invoegen zodat alles netjes hetzelfde was. Ik heb daar toen echt bewust voor gekozen om niet in die dwang mee te gaan. God wilde liever dat ik rust zou hebben en zou leren loslaten, dan dat elke pagina perfect gesynchroniseerd zou zijn. Want de onderliggende angst is natuurlijk: 'Wat zouden mensen anders denken? Zou ik nog wel goed genoeg zijn?'. En de realiteit is dat mensen zo'n dingen niet zien, en meestal niet met mij maar met zichzelf bezig zijn. En ook dat het niet uitmaakt, wat anderen van me denken. Wat God van me denkt, is het enige wat telt. En dus kies ik ervoor om los te laten, om bewust te kiezen voor 'fouten'. Zelf kan ik dit niet, maar God geeft me wel de kracht om dit te doen!
Gisteren werd ik hierin weer beproefd, volgens mij door God zelf. Ik had gisterennamiddag de ongelooflijke eer om, in een relatief kleine online groep, naar iemands getuigenis te mogen luisteren. Hij vertelde over hoe hij, na jarenlang te hebben gevochten tegen het bestaan van God, eindelijk Christus in zijn hart heeft mogen sluiten. Het was zó mooi. Zo, zo, zo mooi. Ik had kippenvel en voelde de hele tijd mijn tranen opwellen. Het was één van de mooiste dingen die ik ooit gehoord heb. Zo puur, die liefde van God in zijn hart. Ik merkte dat ik het achteraf niet kon loslaten. Terwijl ik aan het poetsen was - want dat zijn de momenten waarop God tot me spreekt: tijdens het wandelen, poetsen, mediteren, ... - bedacht ik me plots: hoe cool zou het zijn als hij een gastartikel zou schrijven voor Making Lemonade? En daarna: wat als we dit pakweg maandelijks zouden doen, een gastblogger hebben, die zelf vertelt hoe God moeilijke situaties in zijn/haar leven ten goede heeft gekeerd?! Hoe tof zou dat zijn?!
Uiteraard ging mijn enthousiasme meteen gepaard met crippling fear, want dat zou betekenen dat ik zelf de controle moet loslaten. Dat ik er effectief op moet vertrouwen dat het God is die deze blog schrijft, en niet ik. Want dat is wat ik mezelf voorhoud, dat Hij degene is die aan het stuur zit, en ik slechts de uitvoerder ben. Voor het schrijven van elke post, bid ik urenlang, en vraag ik God wat Hij wil dat ik schrijf. Ik vraag Hem om mij een instrument te laten zijn van Zijn boodschap. Ik geloof dus ook echt dat Hij in control is over deze blog, en niet ik. Maar om nu de daad bij het woord te voegen, dat is een heel ander paar mouwen. En dus, omdat halve overgave niet bestaat, en half vertrouwen eigenlijk géén vertrouwen is, heb ik gevraagd of deze man de allereerste gastblogger voor Making Lemonade wil zijn. En hij toegezegd! Eng voor mij, maar wel heel leerrijk. Dit is een prachtige opportuniteit om spiritueel te groeien en de zogenaamde controle los te laten (die uiteindelijk toch maar een illusie is).
Meteen dacht ik: 'Cool, dit kunnen we dan elke maand doen', en begon ik te bedenken wie ik nog zou kunnen vragen. En toen, weer tijdens zo'n stiltemoment, hoorde ik God zeggen: "Laat het maar aan Mij over, Mijn kind. Ik zal de juiste mensen op je pad brengen, op de juiste momenten. Leg jezelf geen strak schema, verplichtingen en deadlines op. Doe dat jezelf niet aan, om elke maand een gastblogger te regelen. Laat het maar aan Mij over. Soms zal het drie keer per maand zijn, soms drie keer per jaar. Ik zal het wel doen. Vertrouw Mij maar."
En dus vertrouw ik, en maak ik een grote sprong in het diepe. I let go and let God. En door dat te doen, zal er steeds een beetje meer heling in mij optreden, en zal ik steeds meer in vrijheid en sereniteit kunnen leven. Godzijdank!
Reacties
Reactie plaatsen