Vanmorgen had ik een interessant gesprekje met een vlinder. Ik weet het, vlinders zijn geen alledaagse gesprekspartners, ook voor mij niet. Maar ik had er wel eentje op bezoek, en tegen je bezoek moet je praten, vind ik. Mijn vlinder was wel duidelijk in zijn non-verbale communicatie: hij wilde hier liever niet zijn. Dat liet hij merken door zich wanhopig tegen mijn vliegenraam aan te drukken, in de hoop daarmee de weg naar buiten te kunnen vinden. Ik besloot hem (of haar?) van zijn lijden te verlossen, en nam daarom een groot glas en een kartonnetje waarmee ik hem kon vangen om hem daarna weer buiten los te laten. Maar toen ik dat gedaan had - het vangen dan - veranderde mijn stille, timide vlinder plotseling in een dolgedraaid dier, wanhopig fladderend tegen de zijkanten van het glas. Daarom zei ik, zonder nadenken: 'Je gaat bevrijd worden. Je moet alleen een beetje innerlijke rust vinden'. Noem het toeval, maar het beestje viel toen ook echt stil, en toen ik het kartonnetje buiten wegtrok kon hij in alle rust en kalmte weer wegvliegen, het grote luchtruim in.
Ik vond, wat ik zei, zo opvallend dat ik het zelfs meteen heb opgeschreven. 'Je gaat bevrijd worden. Je moet alleen een beetje innerlijke rust vinden'. Het is vooral de volgorde die ik hier interessant vind: eerst de innerlijke rust vinden, en pas daarna komt de vrijheid. Ik dacht altijd dat het andersom was: dat ik eerst bevrijd moest worden van mijn angsten, wrok of pijn, en dat ik pas daarná innerlijke rust zou vinden. Als alles rondom mij in orde was, dán zou ik rust in mezelf ervaren. Als iedereen van me houdt, iedereen me aanvaardt, niemand een mening over mij heeft, als ik met niemand een meningsverschil heb, en vooral als iedereen zich gedraagt zoals ik het wil en me veilig voel, dán zou ik innerlijke rust vinden.
En dat is niet waar. Dat is iets wat ik eigenlijk nog niet zo lang weet, nog geen week zelfs. Ik merkte de afgelopen weken hoezeer ik 'van mijn melk was' omdat er enkele situaties en relaties niet gingen zoals ik het wou. Ik voelde me een speelbal van het lot, van de wereld. Ik probeerde het te controleren en beheersen, en dat kon ik niet. En de innerlijke rust, die was ver te zoeken. Het was pas door er afgelopen maandag in therapie over te praten dat ik besefte dat ik de rust in mezelf moet vinden, los van de wereld, en dat ik daarmee ook bevrijd kan (en zal) worden van omstandigheden die buiten mijn macht liggen.
Ik geef een concreet voorbeeld. Zo'n drietal weken geleden, op een maandagavond, kreeg ik een mail van Bpost dat er een aangetekende zending naar me onderweg was. Ik denk niet dat ik ooit al een aangetekende zending heb gekregen, dus ik zag meteen het allerergste gebeuren: mijn huisbaas die me uit mijn appartement zet, mijn uitkering van de overheid die wordt stopgezet, enz enz. Ik heb me daar echt veel zorgen over gemaakt, en besloot er mijn programma op te werken: ik heb eerst gebeden, daarna iemand opgebeld waarbij ik al mijn angsten in het licht kon brengen, en daarna nog veel meer gebeden. Die nacht ervaarde ik Gods vrede, en daarvoor was ik dankbaar, maar dinsdagvoormiddag nam angst wel echt de overhand. Ik ben gaan wandelen om ermee om te gaan, bad me te pletter, maar het lúkte gewoon niet. Ik voelde hoe hoog mijn adem zat en hoezeer het mij verstoorde. Uiteindelijk kwam de aangetekende zending aan en wat bleek? Het was een GAS-boete omdat ik ergens in januari eens per ongeluk papier en karton had buitengezet in plaats van PMD. 20 euro boete. He-le-maal niet die vreselijke scenario's die ik voor ogen had: dakloos zijn, aanschuiven bij de voedselbank, ...! Gewoon een stomme boete. Toen voelde ik me echt stom. Dat ik me zo heb kunnen laten verleiden tot paniek en angst!
Na in therapie gepraat te hebben over dit 'speelbal-gevoel', had ik beslist me niet meer zo te laten verleiden tot (of door?) angst. Het was echt een beslissing. Een 'ik ben het beu, ik wil innerlijke rust!'-kracht die naar boven kwam. Een 'niet meer met mij!'-woede, dat ook. Diezelfde avond - I kid you not! - kreeg ik een mail van Bpost: er was weer een aangetekende zending onderweg. Ik heb daar echt luidop mee gelachen. Wat een test! Wel, deze keer zou ik me niet laten verleiden, zou ik me niet laten meeslepen. Ik besloot om niet in mijn angst te gaan. Ze was er wel, maar het was wel een bewuste beslissing om ze deze keer niet te voeden. Om elke keer weg te gaan van de angst en de gedachten, en niet alles te gaan overdenken. Angst wegduwen kan ik niet, maar zeggen: 'God, ik geef mijn angst aan U. Neemt U ze van mij weg,' kan ik wel. Elke keer opnieuw. En dat werkte: het grootste deel van de voormiddag was ik er niet mee bezig, en het met momenten zelfs compleet vergeten. Maar toen kwam het beste: nadat de postbode in de namiddag de brieven hier in het gebouw had bedeeld, zat mijn aangetekende zending er gewoonweg niet tussen! Volgens de app moest ik nog een dag wachten. En daarna nog een dag. En ik? Ik had vrede. Een beetje angst, maar ook veel vertrouwen. God has got this. De bewuste beslissing maken om er niet in mee te gaan, in die angstgedachten, maakte een wereld van verschil. Focussen op andere dingen ook: een nieuw borduurpatroon tekenen en het nieuwe werkje opzetten, mijn appartement poetsen, buiten gaan wandelen, veel mediteren, en veel babbelen met God en anderen. Uiteindelijk kwam donderdag de brief, en bleken het gewoon de betaalgegevens voor die boete te zijn, terwijl de vorige brief enkel een mededeling was geweest. Wat was ik blij dat ik me hier niet druk in gemaakt had! Als het dit maar is!
'Je gaat bevrijd worden. Je moet alleen een beetje innerlijke rust vinden', zei ik tegen de vlinder. Eerst de rust in mij, dan de vrijheid. Niet andersom. Ook als mijn uiterlijke omstandigheden onzeker zijn, of wanneer ik problematische relaties heb. Ons lichaam is een tempel van Gods Geest, zegt de Bijbel, en ik geloof dat dat waar is. God kan in mij wonen, als ik mij maar voldoende aan Hem overgeef, door het nemen van de juiste acties en te leven in vertrouwen. Of zoals we in twaalfstappenprogramma's ook wel eens zeggen: 'Take the actions, and the feelings will follow. Don't wait for the feelings first'.
