Op de golven van de Geest

Toen ik meer dan vijf jaar geleden mijn weg vond naar herstel en naar de kerk, deed ik precies wat van mij gevraagd werd, wanneer het mij gevraagd werd. Dat was zo in mijn twaalfstappenprogramma, maar ook in de kerk. Tijdens de advent brandde ik thuis de juiste hoeveelheid kaarsjes, zette ik mijn kerststalletje, en op kerstdag kwam het kindje Jezus tevoorschijn en mocht het mee deel gaan uitmaken van de stal. En wanneer het veertigdagentijd was en er blijkbaar verwacht werd om, in afwachting van Pasen, te vasten, dan deed ik dat. Er werd ons gezegd om een vastenpuntje vast te stellen (een woord dat ik trouwens nooit eerder had gehoord), en dat we dat op zondag mochten negeren, want die zondagen in de aanloop van Pasen, horen blijkbaar niet bij de veertig dagen tussen Aswoensdag en paasdag. En dus deed ik dat. Mijn eerste vastenpuntje was om geen thee te drinken, omdat ik vond dat ik teveel zielenheil zocht ik thee, terwijl ik dacht dat enkel in Jezus te mogen vinden. Die vastenperiode was - eerlijk is eerlijk - niet eenvoudig. Ik was me er voor de vasten helemaal niet van bewust, maar blijkbaar dronk ik heel veel en heel sterke zwarte thee, en had mijn lichaam dat daardoor ook nodig. Die eerste week van de vasten ging dan ook gepaard met de nodige fysieke afkickverschijnselen. Niet abnormaal, wetende dat ik een zakje zwarte thee een hele nacht liet trekken om 's morgens koud te kunnen opdrinken... Alleszins, na de vasten had ik twee dingen bijgeleerd: de eerste was dat Jezus het helemaal niet erg vond dat ik ook comfort vond ik thee, en de tweede was dat ik geen zwarte thee meer wilde drinken. Ik wil een leven zonder afhankelijkheid naar middelen of mensen, en dus viel zwarte thee van mijn lijstje af. Die vastenperiode was dus heel leerzaam, en heilzaam. Daarom heb ik, in de twee jaren die volgden, de vasten op dezelfde manier aangepakt. De kerk zei wanneer en hoelang ik te vasten, en ik besliste hoe ik dat zou doen. Op zich niet slecht. 

Maar hoe meer mijn spirituele leven zich evolueerde, en hoe meer ik connectie kreeg met de God in mij, hoe meer ik me door de Geest geleid voelde om ook op andere momenten te vasten. Dat vasten kwam op schijnbaar heel random momenten in het jaar, maar telkens wist ik, voélde ik met elke vezel in mijn lijf, dat het juist was. Ik wist dat de heilige Geest me daarin leidde, net zoals Hij met Jezus heeft gedaan. In het evangelie staat immers 'dat Jezus door de Geest werd meegevoerd naar de woestijn, waar Hij veertig dagen en veertig nachten gevast heeft'. Er staat niet dat Hij door religieuze instituten werd meegevoerd, door de wet, of door wat andere mensen Hem vertelden te doen. Nee, door de Geest. 

Zelf heb ik eens de negen dagen voor Kerstmis op voeding gevast. Een compleet random moment, dat niet gepland was, maar me ineens werd ingegeven. Tijdens het vasten hield ik me aan mijn voedselplan, maar at enkel heel magere producten, en zag daarmee dus scheel van den honger. Heel goed, want dat was op dat moment wat God van me vroeg, en mijn spirituele leven is daar grote hoogten mee ingeschoten. Maar na die negen dagen was het ook welletjes: God zei me terug om goe en vettig te eten, en dus at ik plots terug veel salami, droge worst, en al die geweldig goede dingen. Of zoals Prediker zegt: 'Er is een tijd voor alles onder de hemel'. 

Ik heb zo ook eens gevast op mijn WhatsAppgebruik, omdat ik voelde dat het de spuigaten uitliep en ik de verbinding met mezelf, God en anderen kwijtraakte (dat laatste is ironisch, gezien het zogenaamde doel van WhatsApp...). Ik verwijderde de app, en ook al dacht ik dat dat 'voor altijd' zou zijn, toch werd na enkele weken duidelijk dat het te vroeg was. Ik was er, op dat punt in mijn herstel nog niet klaar voor. Drie jaar later verwijderde ik de app weer, maar toen was de tijd daar wel: WhatsApp bleef van mijn gsm weg, en zo is het nu al twee jaar. Het is juist zo.

God leidt me in een vastenperiode, en vertelt me na afloop wat ik ermee aan moet: teruggaan naar mijn oude gedrag (zoals met mijn eten), verdergaan met aanpassingen (zoals met de thee), of abstinent blijven zoals tijdens de vasten (zoals met WhatsApp).

De afgelopen maand ben ik ook door een strikte vastenperiode gegaan, al wist ik aanvankelijk niet dat het dat was. Ik dacht dat het definitief was, dat wat God van me vroeg. Nu blijkt dat dat niet zo is, maar dat er wel heel belangrijke lessen voor mij in zaten. Zelf vind ik de timing best frappant, want ze viel helemaal niet samen met de door de kerk opgelegde veertigdagentijd. Integendeel, mijn vasten blijkt, achteraf bekeken, precies op Pasen gestart te zijn! Nu, eerlijk is eerlijk: de laatste keer dat ik naar de kerk ben geweest was - met uitzondering van één protestantse dienst zo'n anderhalve maand geleden - vier maanden geleden. En doordat ik niet meer meedein met de golven van de kerk, was ook Aswoensdag en de hele veertigdagentijd me volledig ontgaan. Ik vind dat zelf heel goed, want ik dein liever mee op de golven van de Geest dan op die van eender welke religieuze instelling, hoe goed ze het ook bedoelen.

Maar dus, ik heb nog eens gevast. Dit keer was het - en daarover heb ik al vaker geschreven, dus dit is geen verrassing - op boeken en worship music. En met boeken bedoel ik alle boeken, óók de Bijbel. Waarom? Omdat ik wilde weten of het waar is. Ik wilde weten of de God waarin ik geloof voor mij écht is, of dat Hij mij is ingelepeld door een religieuze instelling, net zoals het vasten op bepaalde periodes dat was. Ik wilde weten of Jezus wel echt God is. Want het is makkelijk om dat te geloven als je het dag in dag uit hoort in religieuze muziek of boeken. Op die manier kan je álles geloven. Lees pakweg elke dag de zin: 'Mannen zijn dom' (wat uiteraard niet waar is, ik geef maar even een voorbeeld), en na een tijdje ga je dat internaliseren, ernaar leven en ook echt zien en geloven dát mannen dom zijn, omdat je het jezelf zo hebt ingeprent. A self-fulfilling prophecy, noemen ze dat in de psychologie. En dus, omdat ik al drie maanden geen kerkdiensten meer had bezocht en merkte dat ik geen nood had aan vastgelegde rituelen en gebruiken, leek het me juist om ook Jezus eens in vraag te stellen. Dat is iets wat ik trouwens al tientallen keren heb gehoord in een lied, maar eigenlijk nooit eerder kon of wilde begrijpen. In All Over Again zegt Ryan Ellis, tussen het zingen door, (in overigens allesbehalve perfect Engels) het volgende:

And sometimes take really hard things
And things to make you question who God is, for you to understand who He really is
Sometimes you got to question Him so that you really find out His goodness
If you're not question His goodness, I think you guys need switch conversation
Unless you know, you know sometimes, you just say that season: God is good
But some season you just like, can You really cover this?
Can You really do it again?
I'm done
He does every time

And I feel like we have to keep that in the relationship
I have to keep un-discovering just like my wife, just like my kids, just like my friends
You got to rediscovering and so
That's my prayer for this night, my prayer for my life, it just, Jesus never like me think that I have 
You know? Never let me think I know really like, keep me on my toes

Ik heb het nooit echt begrepen, wat hij hier zei. Waarom zou je ooit twijfelen aan Jezus? When you know, you know. Toch voelde ik me door de Geest geleid om wél te twijfelen, of op z'n minst om een tijdje - zolang als Hij het van me vraagt - het zonder invloed van anderen te doen, om zo zélf te ervaren wie Hij is. 

Het was een interessante tijd. Terwijl ik een maand geleden nog niet wist of het wel waar is, weet ik het nu 100% zeker: Jezus is God. Jezus is Heer, mijn Heer, de alfa en omega, het begin en het einde. Hij verlost mij, Hij bevrijdt mij. Hij is de herder, de énige herder. Hij verlaat zijn kudde schapen om mij, Nathalie, te gaan zoeken wanneer ze afdwaalt. 

En afgedwaald ben ik. Niet vaak, maar toch. Ik ben de afgelopen maand wel vaak in verleiding gebracht. Dat staat trouwens ook in het Matteüs-evangelie: dat Jezus door de Geest werd meegevoerd om door de duivel op de proef te worden gesteld. En terwijl Jezus, het lam van God dat zonder zonden was, elke aanval kon pareren, kon ik dat niet. De meeste wel, door mijn standvastigheid, door mijn geloof, door het werken van de Stappen en actief deel uit te maken van het programma en de fellowship. Maar zoals Jezus zelf zei: 'Blijf wakker en bid dat jullie niet in beproeving komen; de geest is wel gewillig, maar het lichaam is zwak', werd ook ik in beproeving gebracht. Ondanks alle welwillendheid van de wereld om een spiritueel leven te leven, vrij van de ketenen van verslaving, bezweek ook ik onder de sluwe listen van de duivel. It's part of being human, I guess.

Het was moeilijk, en het was pijnlijk. Het was emotioneel en spiritueel heel erg verstorend, en zowel ikzelf als de mensen rondom mij konden het voelen. Maar het had één voordeel: ik heb me erna, met mijn hele zijn, in Jezus Zijn armen gestort. En voor het eerst in een maand wist ik: nu is het juist om weer naar worship music luisteren. Nu vraagt God het aan mij. En ik heb tranen met tuiten gehuild. Eerst van wanhoop, dan van geluk, want Hij was er voor mij, door en in de muziek. Hij omringde en omarmde mij, droeg mij, en droogde mijn tranen. En ik wist: Hij is het. Hij is de man van mijn leven, Hij ís het leven, Hij is degene die leven geeft. Hij is alles, heeft alles gemaakt, en alles is van Hem. Dat was zó voelbaar, tot in het diepst van mijn wezen. Jezus is God. En Hij houdt van mij. Hij heeft Zijn schaapjes achtergelaten om mij te zoeken, nam me op en hield me vast. Het was jarenlang geleden dat ik me in die mate met Hem verbonden heb gevoeld. Die voelbare aanwezigheid van Hem, door de muziek heen, was wat ik nodig had om weer tot volledige overgave te komen, om de duivel van me af te schudden. Ik nam de juiste acties en ging volledig in gebed. En door de overgave, kwam de bevrijding.

Wat ik heb geleerd van deze wel heel bijzondere vastenperiode is dat ik de Bijbel niet hoef te begrijpen om God te kennen. Ik voél wie Hij is, en ik leer Hem beter kennen door me aan Hem over te geven en daarmee mijn ware zelf te ontdekken. Door dicht bij Hem te komen en naar Zijn wil te leven. Overgave is de sleutel. 'Ga door de nauwe poort naar binnen. Want de brede weg, die velen volgen, en de ruime poort, waar velen door naar binnen gaan, leiden naar de ondergang. Nauw is de poort naar het leven, en smal de weg ernaartoe, en slechts weinigen weten die te vinden', zei Jezus zelf. Het gaat om overgave. Om, zoals Stap Drie het zegt, onze wil en ons leven over te geven in de hoede van God. Tegelijkertijd voel ik nu ook dat ik de Bijbel nodig heb om telkens herinnerd te worden aan wat God voor ons kan doen, om herinnerd te worden aan Zijn grootsheid en goedheid. Ik kan de Bijbel en worship music gebruiken om dichter bij Hem te komen, maar het zal overgave nooit kunnen vervangen. En dat was, zie ik nu, een belangrijke motivatie voor mijn door de Geest geleidde vastenperiode. Ik vind het zo gemakkelijk om muziek en de Bijbel te gebruiken als spiritual bypass, omdat ik door de sluiproute te nemen het ongemak niet hoef te doorstaan en overgave kan omzeilen. En dat is nu net wat ik niet meer wilde doen. Ik wil de Bijbel léven, niet lezen. En dat is echt iets helemaal anders.

Hoe het nu verder zal gaan, is ook voor mij een vraagteken. Zal ik de Bijbel weer dagelijks lezen? Ik weet het niet. Hoeft worship music nog elke dag? Dat denk ik niet. Heb ik de antwoorden? In de verste verte niet. Maar het allerbelangrijkste heb ik wel geleerd: Jezus is Heer! En voor die les, zou ik meteen opnieuw door de woestijn gaan.