Het aangeven van grenzen... door een 7-jarige!

Ondertussen al twee maanden geleden...

Het was weer eens zo'n knoertknoertknoerthete zomerdag, en ik ging mijn neefje (7j) en nichtje (6j) nog eens van hun zomerkampje ophalen. De kinderen waren bezweet, overkookt én ongelooflijk blij om mij te zien. We namen de tram naar huis, en mijn neefje zette zich zoals gewoonlijk in de zetel om te Netflixen, en mijn nichtje begon - ook zoals gewoonlijk! - te knutselen. Normaal gezien laat ik mijn neefje rustig TV kijken (oké, 'laptopkijken', want ik heb geen TV) en knutsel ik met mijn nichtje mee, maar deze keer dacht ik dat het wel eens leuk zou zijn om met hem mee te kijken. Dus ik zette me gezellig mee in de zetel en vertelde hem dat ik met hem eens mee TV wilde kijken. Zijn antwoord verbaasde én verraste me. Hij zei: 'Tata, eigenlijk zou ik liever alleen TV kijken...'
Ik: 'Echt? Ik dacht net dat je dit super leuk zou vinden, om samen te kijken!'
V: 'Eigenlijk ben ik gewoon kei moe en kan ik beter tot rust komen als ik alleen in de zetel zit. Wil je misschien terug met zus gaan knutselen?'
Ik: 'Het is kei goed dat je dat vraagt. Maar... hoe doe je dat thuis dan, met mama, papa en zus?'
V: 'Daar kan ik het niet vragen, maar ik dacht dat ik het aan jou wel gewoon kon vragen?'

Wauw! Wauw, wauw, wauw!
Ik vond dit echt beresterk van hem. Het lijkt evident, wat hij deed, maar dat is het echt niet. Uitdrukken aan een ander wat je zelf nodig hebt, is niet gemakkelijk. Vaak is er angst dat de ander zich afgewezen zal voelen, dat je die ander zal kwetsen. Het vraagt een veilige hechting, een veilige omgeving, om jezelf te kunnen zijn en je noden te kunnen uitdrukken, wetende dat de ander zich niet gekwetst zal voelen (en jou dus niet zal terugkwetsen). En dat is preciés wat ik hem geantwoord heb, dat dit ongelooflijk knap van hem is. Ik zei hem dat veel volwassenen nog niet tegen andere volwassenen durven te zeggen wat ze zelf nodig hebben, maar dat het écht knap is dat hij dit als 7-jarige tegen zijn volwassen tante kan doen! Ik heb hem toen ook aangemoedigd om dat te blijven doen, om zijn noden te blijven uitdrukken (maar uiteraard wel op een respectvolle manier, net zoals hij hier deed). 

Een maand later...

Ik was weer met mijn nichtje aan het knutselen, en dacht eventjes - gewoon voor een minuutje - mee in de zetel te gaan Netflixen, gewoon weer voor de gezelligheid. Ook nu gaf mijn neefje weer aan dat hij liever alleen wilde Netflixen omdat hij anders niet echt tot rust kan komen na een hele dag school. Deze keer reageerde ik er zelf veel minder volwassen op dan de eerste keer. Ik schaam me er nu voor, maar ik reageerde door heel erg fake te beginnen huilen. Zo met van die overdreven uithalen, zo 'boeeehoeehoee' (een beetje zoals een trieste clown in het circus ofzo, van mijlenver te zien en horen dat het niet echt is). Op die fake-huilende-manier liep ik naar mijn knutselende nichtje en zei ik: 'Ik mag niet mee TV kijken, boooeehooehoooeeee!'. Zij vroeg zich luidop af of mijn tranen echt of vals waren, en toen zei ik dat ze vals waren maar dat mijn hart wel verdrietig is. I kid you not...


Een week later...

In de week die daarop volgde voelde ik mij écht schuldig om mijn onnozel gedrag. Dat ventje heeft de moed om zijn noden uit te drukken, en ik doe alsof ik super hard gekwetst ben. Dat is manipulatie in je reinste vorm, en echt kwetsend voor dat kind. Ik voelde me daar echt niet goed bij, en het vrat echt aan mij. Ik had me voorgenomen om de eerstvolgende donderdag dat ik hen van school zou halen, er met hem over te praten en hem mijn verontschuldigingen aan te bieden. Dus voor we aan het huiswerk begonnen, vertelde ik hem dit. Dat ik het super knap van hem vond dat hij weer kon aangeven wat hij nodig heeft zonder angst te hebben dat ik me afgewezen zou voelen, maar dat ik er echt stom op gereageerd had. Ik heb hem mijn excuses aangeboden en gezegd dat ik er echt op zal letten zoiets niet meer te doen, en als ik het wel zou doen dat hij mij er gerust op mag aanspreken. Hij vond het goed, aanvaardde mijn verontschuldigingen, en we konden weer verder. Alles top. Mijn nichtje zat mee aan tafel en sloeg alles in stilte gade.

Een uur later wilde mijn nichtje een papier uit de printer halen, maar lukte het haar niet. In plaats van mij te vrágen of ik het voor haar wilde doen, beval ze mij: 'Neem dat papier uit de printer!'. Ik kon haar toon helemaal niet waarderen en antwoordde instinctief: 'Yes, sir!!', waarbij ik mijn hand als een sergeant naar mijn voorhoofd bracht. En toen - ECHT DE MAAAAX! - zei ze: 'Tata, ik vind het niet leuk als je zo doet'. Ik antwoordde haar dat ik het ook niet leuk vind als ze mij bevelen geeft, maar dat ik dat inderdaad ook op een andere, rustigere manier had kunnen zeggen, en ik het eigenlijk heel knap van haar vind dat ook zij het luidop tegen mij durft te zeggen wanneer mijn woorden haar kwetsen.

Ik wil hier even bij stilstaan, bij wat hier gebeurd is. Want dit gesprek lijkt misschien heel gewoon, maar is het voor vele mensen (inclusief mezelf) niet. Hoe vaak komt het voor dat iemand iets tegen ons zegt, we dat kwetsend of vervelend vinden, maar er niets van durven te zeggen? Zelf ga ik het dan 'wegbidden', anderen gaan het in hun binnenste wegduwen alsof ze die gekwetste gevoelens niet voelen, en nog anderen gaan wrokken op de ander tot ze er zelf ziek van worden. Maar deze kinderen konden tegen mij zeggen wat ze nodig hadden, zonder angst te hebben om afgewezen te worden. Durf ik dat tegen alle mensen? Ab-so-luut niet. Ik ben vaak bang om anderen te zeggen dat hun (vaak terugkerende) woorden of acties me kwetsen omdat ik bang ben voor hun reactie. Want als ik hen daarmee zou kwetsen en zij verbaal naar me zouden uithalen, dan ben ik verder van huis dan als ik gewoon mijn mond zou hebben gehouden en er zelf mee zou zijn omgegaan. En dus zwijgen we. Altijd maar zwijgen. Tot we er ziek van worden. Herkenbaar voor mij en voor vele, vele anderen die ik ken. 

Het vraagt om een veilige hechting, een veilige 'tegenpersoon' om dit wel te kunnen doen. Dat die kindjes mij als veilig beschouwen is een groot compliment, en eentje waaraan ik jarenlang in therapie hard aan gewerkt heb. Voor mij kwam op dat moment alles samen: yes, mijn herstel werpt vruchten af! De kindjes voelen zich hier goed en zijn hier veilig. Yes, yes, yes!

Een week geleden...

'Tata, van zus heb jij een tijdje geleden een tekening op je website gezet, hé. Wil jij ook één van mijn tekeningen op je website zetten?'
'Tuurlijk, schat, maar ik heb niet zomaar zus haar tekening daarop gezet. Ik heb die erop gezet omdat ik er veel van geleerd had en dat met andere mensen wilde delen.'
Op dat moment zag ik de radartjes in zijn hoofd tegen 100 km/u in werking treden, nam hij een blad papier en een stift, gaf hij mij hetzelfde aan en zei hij: 'Ik ga jou leren hoe je een monster moet tekenen. Eerst moet je een eng lijf tekenen, dan een enge mond met scherpe tanden, enz enz'.
KOMAAN. HOE-SCHATTIG-KAN-JE-ZIJN?! Alles eraan doen om mij iets te leren zodat ook zijn tekening op de blog zou komen. Mega lief! Maar, hoe lief het ook was, ik had helaas al snel door dat er in zijn monsterinstructie geen blogpost zou zitten. Plotseling had ik een ander idee. Ik zei hem dat hij een tijdje geleden iets had gedaan wat ik super sterk vond, en echt blogpostwaardig vond, maar nog niet over had geschreven. Ik vertelde hem over die keer dat hij aangaf dat hij liever alleen TV wou kijken en de gesprekken die we er daarna over hadden gehad, en vroeg ik hem wat hij ervan zou denken moest ik daarover schrijven? Echt waar, het kind stráálde. Zo fier als een gieter! Toch vroeg hij of zijn tekening er dan ook nog bij mocht, net als die van zus. 'Tuurlijk, ventje, je monster is ook gewoon echt héél eng, hé!', zei ik. 'Ja, maar ze is nog niet af, volgende week ga ik er verder aan werken!'


Drie dagen geleden... 

Mijn zus liet afgelopen weekend weten dat de kinderen niet meer bij mij thuis mogen komen, dat ik ze niet meer van school mag ophalen. Mijn hart is gebroken. Ge-bro-ken. In minstens een miljoen stukjes. Die kinderen zijn alles voor mij, en ik heb het hier echt heel, heel, heel moeilijk mee. Tegelijkertijd weet ik ook dat God nooit of te nimmer fouten maakt. Twee kinderen (of eender welk mens) zouden niet 'alles' voor mij mogen zijn. God is degene die alles voor me is, en Hij heeft me vele mensen met mooie en open harten gegeven, en door hen mag ik me laten omringen, liefhebben en er ook voor hen zijn. Dat geheel zou mijn 'alles' moeten zijn, en niet twee specifieke mensen waar mijn hele leven op gebouwd is. Dus ik weet dat het juist, gezond en goed is. Toch is het een rouwproces waar ik even door zal moeten gaan. Drie jaar lang elke week de kindjes van school halen en bij mij thuis hebben, en er dan plots geen tijd meer mee mogen doorbrengen, dat doet pijn. Zeggen dat dat niet zo is en de pijn niet doorvoelen, het rouwproces niet doorstaan, zou geen herstel en dus niet gezond zijn. Dit moet doorvoeld en doorleefd worden, en dat mag ook. Tegelijkertijd weet ik ook dat als God de ene deur sluit, Hij er een andere laat opengaan. Dit kan niet anders dan mij kansen geven om meer energie over te houden en daardoor meer sociale contacten te hebben, meer mensen te kunnen ontmoeten, meer naar buiten te gaan en weer eens jong te beginnen zijn. Hij zal me leiden, daar twijfel ik geen seconde aan.

Máár omdat ik aan mijn veel te schattige neefje wel wil nakomen wat ik hem beloofd heb, is hier zijn blogpost, inclusief de tekening die hij helaas niet heeft kunnen afwerken... Ik zal het hem niet kunnen laten zien dat ik het online heb gezet, maar misschien wel binnen enkele jaren? Only God knows... But now I let go and let Him. Hij weet echt wel wat wij allemaal nodig hebben, en daarop vertrouw ik echt.