Blauwe Zones: Ikigai

Lees ook:

Ikigai - oftewel het hebben van een levensdoel - is één van de negen levensgewoonten die de gezonde 100-plussers uit de Blauwe Zones hebben. Het klinkt mooi, logisch en zelfs eenvoudig, maar is dat wel zo?

Ik heb, tot ik in herstel kwam, nooit het gevoel gehad dat ik graag leefde, of dat ik iets had om vóór te leven. Ik zag mijn leven als iets dat me ooit gegeven was, maar waar ik nooit om gevraagd had. Ik probeerde er het beste van te maken, alleen wist ik niet hoe ik dat dan moest doen. Ik had altijd het gevoel dat er voor het leven ergens een handleiding moest bestaan, maar dat ik ze nooit gekregen had. Geef mij een complexe IKEA-kleerkast zonder het stap-voor-stapboekje dat erbij hoort, en kijk hoe ik reageer. Dát was het leven voor mij. Mijn best doen, hard proberen, soms succesjes hebben, maar uiteindelijk drie planken en tien schroeven over hebben. Hoe deden andere mensen dat toch? Ik ging ten rade bij iedereen, vroeg advies aan Jan en alleman, en probeerde dat dan op te volgen. Ik wist uiteindelijk niet meer wat boven of onder was, en zat uiteindelijk met mijn metaforische kleerkast in elkaar gedonderd op de vloer te huilen. 

In twaalfstappenherstel kreeg ik voor het eerst een handleiding voor het leven, in de vorm van de Stappen. Samengevat houden die in dat we eerst God vinden, dan een innerlijke grote kuis houden, en uiteindelijk anderen helpen. Die eerste twee zijn natuurlijk een vereiste om ook het laatste te kunnen doen, om anderen te kunnen helpen. Want als ik geen verbinding heb met mijn innerlijke zelf, hoe kan ik dan iets doorgeven aan een ander?

Het als sponsor doorgeven van de boodschap van herstel, het pad des levens samen met een sponsee mogen bewandelen, dat doet iets met mij als mens. Het geeft mij een gevoel van waarde. Het zegt me dat ik iemand bén, dat ik iets moois bezit en dat ik iets heb door te geven aan anderen. Mijn sponsees vertrouwen mij en (sommigen) houden ook van mij. Voor mij zijn die relaties één van de mooiste geschenken die ik in het leven al gekregen heb. Jarenlang met anderen meewandelen, dat doet iets met een mens. Vier à vijf avonden per week heb ik videogesprekken met mijn sponsees, en dat geeft me bijna elke avond van de week iets om naar uit te kijken. Het doorgeven van de boodschap van herstel ervaar ik als één van de redenen waarom ik leef. Met anderen meewandelen zodat ze dichter bij hun ware zelf komen - net zoals ik dat zelf ook doe - is vandaag één van mijn bestaansredenen, een reden waarvoor ik met plezier uit mijn bed spring (oké, strompel. Eerlijk is eerlijk!).

Maar er is meer dan de Twaalf Stappen alleen. Het is een tool, maar lang niet alles. In therapie leer ik wat ik daar niet leer, zoals traumaverwerking en zelfzorg. Het is een noodzakelijk deel van herstel, en ik merk hoezeer ik daardoor groei. En terwijl ik in de meetings nog wel de boodschap van de Stappen kon doorgeven, voelde ik steeds meer een nood om 'het grotere herstelplaatje' met de wereld te mogen delen. Het is op dat moment dat Making Lemonade is ontstaan. Het was en is een antwoord op het verlangen om anderen te mogen inspireren, om tools aan te reiken die mensen dichter bij hun ware zelf brengt. Op dit moment in mijn leven is Making Lemonade mijn ikigai, mijn levensdoel. Wanneer ik schrijf, staat de wereld stil. Ik kan vier uur lang schrijven, mijn teksten bijvijlen, vertalen en publiceren, en dan pas beseffen dat het al na etenstijd is en ik nog snel, snel zou moeten eten voor ik pakweg een afspraak heb. Dingen doen waarbij ik in een flow zit, zijn heel belangrijk voor mij. Niet meer om te vluchten, om te vergeten, maar wel om de stroom van innerlijke kracht en energie in beweging te houden. Het is die flow die mij een gevoel van leven geeft! Maar, een goed gevoel alleen maakt het nog niet ikigai. Daarvoor dient het ook anderen te dienen, en dat is wat Making Lemonade (hopelijk!) doet.

Creatieve hobby's zorgen voor flow, en ze maken mijn leven beter. Sinds enkele weken ben ik aan het leren tekenen, en ik merk hoeveel deugd ik daarvan heb. Ook hier zit ik dan drie uur lang aan een tekening te werken, en heb ik geen halve seconde van mijn blad opgekeken. Dan blijkt het buiten plotseling donker te zijn, terwijl het een seconde eerder nog klaarlichte dag was! Heel maf, en ook heel leuk. Als ik 's morgens wakker word denk ik op dit moment vaak: 'Yes, vandaag ga ik bloggen!' of 'Oeh, ik kan dit of dat eens proberen te tekenen!'. Dat is leuk, en geeft het leven meer glans dan ik ooit gedacht zou hebben. 

Toch heb ik nog niet het gevoel 'dat ik er ben', bij mijn levensdoel. Ik sta immers nog maar aan het begin van mijn herstel. Vier jaar geleden kreeg ik de officiële diagnose van PTSS, en dat heeft zeker een reden. Een arts geeft zo'n diagnose niet zomaar, merk ik steeds meer. Herstel van trauma's vraagt héél veel tijd en energie. Ik ben nog maar zes jaar in therapie. Ik ben ontsnapt uit een leven waarin ik niet meer kon blijven zitten en er is no way (!) dat ik ooit nog terug zal gaan. Ik heb hard gewerkt aan het creëren van een veilig leven waarin ik enige kwaliteit van leven heb, maar traumaresponsen lijken steeds vaker voor te komen en daarvan dien ik echt lang te herstellen. Ze vragen veel energie om te verwerken, en daardoor is er geen ruimte om écht zot grote dingen te doen. Sponsees hebben en bloggen is het beste wat ik nu kan doen, en het is ook meer dan voldoende. Datgene wat al in mij is doorgeven en daarmee versterken, is nu mijn grote doel. Maar ik voel dat de toekomst meer voor mij heeft. Wat en wanneer, weet ik niet. Dat laat ik los. Ik heb er vrede mee dat ik nu aan het begin van mijn pad sta, en daar al enkele prachtige bloemen mag aanschouwen. Maar ik zie ook dat het pad dat voor me ligt nog honderden andere bloemen bevat, nog kleurrijker en nog groter dan degenen die ik nu al kan zien. Maar omdat een mens eerst moet leren kruipen voor hij kan lopen, laat ik dat deel van het pad nog eventjes voor me liggen. Ik hoef het nu nog niet te bewandelen, maar mag wel uitkijken naar de dag dat ik dat wel zal kunnen doen. En dán zal ik mijn ware levensdoel vinden. Ik zal het voelen wanneer het er is, en weten dat wat vandaag is enkel diende om me ernaartoe te laten leiden. Maar voor vandaag ben ik geweldig dankbaar met wat ik heb, met wat er is, en de manieren waarop ik de (creatieve) energie in mezelf mag laten stromen en de boodschap van herstel de wereld mag doorgeven. Ik kan me geen leven zonder bloggen meer voorstellen. Elke dag mogen jongleren met woorden en bouwen aan zinnen, is voor mij één van de mooiste dingen die er is. Dat ik dat mag combineren met het mogen inspireren van anderen en het bestendigen van mijn eigen leven in herstel, ervaar ik echt als een zegen. Vandaag is Making Lemonade dus absoluut mijn ikigai!

De gezonde 100-plussers die in de Blauwe Zones wonen zijn misschien wel 'per ongeluk' zo oud geworden, maar dat ze op die leeftijd nog zo gezond zijn is zeker geen toeval. Het is een combinatie van verschillende factoren (de Power 9) die ze hun leven lang toepassen, en niet plots als ze de tachtig gepasseerd zijn. Zelf wil ik vandaag ook echt graag léven. Niet gewoon meer ademen, rondwandelen en overleven, maar léven. Het hebben van een levensdoel, van een reden om uit bed te komen, draagt bij aan het hebben van levenskwaliteit. Het zorgt voor goede, krachtige energie, en geeft me het gevoel dat ik waardevol ben, dat ik iets aan de wereld te bieden heb, dat ik ertoe doe. Dat gevoel is van onschatbare waarde, en is iets wat ik vroeger nooit gekend heb. Het is het resultaat van een zoektocht, van vallen en opstaan, van durven mijn teen in het koude water te steken en te merken dat het daar eigenlijk heerlijk warm is en ik er met mijn hele lijf zou willen inspringen. Dát is voor mij ikigai.


Hoe is het voor jou? Heb jij iets waarvoor je elke ochtend met plezier je bed uitspringt? Of ervaar je het leven (nog) als een pijnlijke onophoudelijke strijd? Als dat zo is, dan voel ik echt met je mee. I've been there. Maar net zoals het leven ook voor mij meer had (en zeker nog zal hebben), is dat ook voor jou zo. Zoek de kracht en energie in jezelf. Ze zit daar immers al te wachten en te popelen om ontdekt en doorgegeven te worden aan anderen. We hebben jouw stempel op deze wereld nodig. Jij doet ertoe. Echt, echt waar.